ادبیات فارسی سوم دبیرستان در نوبت دی ماه

ردیف

متن سؤالات درس اول ادبیات فارسی  ( 3 ) عمومی ( تجربی – ریاضی )

بارم

الف

1

معنی لغات مشخص شده را در عبارات زیر بنویسید.

بازش بخواند، باز اِعراض کند .

 

25/0

2

وظیفه ی روزی به خطای مُنکَر نبرد.   

25/0

3

هر نفسی که فرو می رود ، مُمِد حیات است.

25/0

4

دایه ی ابر بهاری را فرموده تا بَنات نبات در مهد زمین بپرورد.

25/0

5

مِنّت خدای را عزوجل که طاعتش موجب قربت است .

25/0

6

تخم خرمایی به تربیتش نخل باسق گشته.

25/0

ب

1

معنی بیت ها و عبارات زیر را به نثر روان امروزی برگردانید .

به خاطر داشتم چون به درخت گل رسم ، دامنی پر کنم هدیه ی اصحاب را. چون برسیدم ، بوی گلم چنان مست کرد که دامنم از دست برفت .

 

1

2

پرده ی ناموس بندگان به گناه فاحش ندرد  و وظیفه ی روزی به خطای منکر نبرد.

1

3

از دست و زبان که برآید                                 کز عهده ی شکرش بدرآید .

75/0

4

هر نفسی که فرو می رود ، ممد حیات است و چون برمی آید مفرح ذات .

5/0

5

ای طاق نهم رواق بالا                                  بشکسته ز گوشه ی کلاهت .

75/0

6

خورده ست خدا ز روی تعظیم                        سوگند به روی همچو ماهت .

5/0

7

سر به جیب مراقبت فرو برده بود .

25/0

ج

1

خودآزمایی

در بیت زیر مقصود از « تقصیر » چیست ؟

بنده همان به که ز تقصیر خویش                     عذر به درگاه خدای آورد.

5/0

2

در عبارت زیر سعدی به کدام صفات خداوند اشاره می کند؟

«خوان نعمت بی دریغش همه جا کشیده.پرده ی ناموس بندگان به گناه فاحش ندرد و وظیفه ی روزی به خطای منکر نبرد .»

 

75/0

4

در بیت زیر شاعر « ماه و شب » را در مقابل پیامبر چگونه توصیف می کند ؟

« مه طاسک گردن سمندت                 /                  شب طره ی پرچم سیاهت. »

5/0

د

1

درک مطلب

در عبارت « فراش باد صبا را گفته تا فرش زمردین در زمین بگسترد. »مقصود از فرش زمردین چیست ؟

 

5/0

2

در عبارت « عاکفان کعبه ی جلالش به تقصیر عبادت معترف که : «ما عبدناک حق معرفتک. » عاکفان به چه امری اعتراف دارند ؟ چرا ؟

5/0

3

در بیت زیر مراد از « مرغ سحر و پروانه  » چیست ؟

ای مرغ سحر عشق ز پروانه بیاموز                       کان سوخته را جان شد و آواز نیامد .

5/0

4

در بیت « ای مرغ سحر عشق ز پروانه بیاموز                       کان سوخته را جان شد و آواز نیامد . »

مراد از جان شدن و برنیامدن آواز چیست ؟

5/0

5

 با توجه به این دو بیت:       بنده همان به ز تقصیر خویش                عذر به در گاه خدای آورد

                                    ورنه سزاوار خداوندی اش                     کس نتواند که به جای آورد.

سعدی به چه نکاتی توجه دارد؟ دو مورد را ذکر نمایید .

 

5/0

6

در عبارت « به خاطر داشتم چون به درخت گل رسم ، دامنی پر کنم هدیه ی اصحاب را. چون برسیدم ، بوی گلم چنان مست کرد که دامنم از دست برفت .» دامنم از دست برفت یعنی چه ؟

 5/0

ه

1

دانش های ادبی

« جمال الدین عبدالرزاق اصفهانی » شاعر چه قرنی است ؟

25/0

2

موضوع ترکیب بند جمال الدین اصفهانی چیست ؟

25/0

3

در عبارت « و به شکر اندرش مزید نعمت » چه آرایه ای دیده می شود ؟

5/0

4

در بیت زیر طرفین تشبیه را بیابید.

 خورده ست خدا ز روی تعظیم                     سوگند به روی هم چو ماهت

 5/0

5

نوع نثر« گلستان سعدی» و« قابوس نامه» و « مرز بان نامه» چگونه است ؟

75/0

6

در عبارت «باران رحمت بی حسابش همه را رسیده و خوان نعمت بی دریغش همه جا کشیده . »چه آرایه های ادبی دیده می شود ؟ دو مورد را ذکر نمایید .

 5/0

7

در عبارت زیر یک شبکه ی مراعات نظیر بیابید .

« درختان را به خلعت نوروزی قبای سبز ورق در بر گرفته.»

5/0

8

شرح زیر مربوط به کدام نوع نثر است ؟

در این نوع نثر سجع هایی متوالی، لغات و ترکیبات و اصطلاحات دشوار و تکلفات فراوان به گونه ی افراطی به کار رفته اند.

25/0

9

در بیت زیر میان واژه های ( دیوار امت )‌ و ( موج و بحر ) چه آرایه ای دیده می شود ؟

چه غم دیوار امت را که دارد چون تو پشتیبان      چه باک از موج بحر آن را که باشد نوح کشتیبان .

5/0

10

در بیت « چه غم دیوار امت را که دارد چون تو پشتیبان / چه باک از موج بحر آن را که باشد نوح کشتیبان » دو آرایه بیابید .

5/0

ردیف

شرح سؤالات درس دوم ادبیات فارسی  ( 3 ) عمومی ( تجربی – ریاضی )

بارم

1

لغت : بر آن باره ی پیل پیکر نشست .

5/0

2

لغت : چنین گفت رستم به آواز سخت .

25/0

3

لغت : لابه ی رستم در اسفندیار کارگر نیفتاد .

5/0

4

لغت : از او دور شد دانش و فرّهی .

25/0

5

لغت : ز نیرنگ زالی بدین سان درست .

25/0

6

لغت : خرد را مکن با دل اندر مغاک .

25/0

7

معنی : تو دانی به بیداد کوشد همی                      همی جنگ و مردی فروشد همی .

5/0

8

معنی : به بادافره این گناهم مگیر .

25/0

9

معنی : خم آورد بالای سرو سهی                        از او دور شد دانش و فرّهی .

5/0

10

معنی : پی پوزش و نام و ننگ آمدم .

5/0

11

معنی : فراموش کردی تو سگزی مگر                 کمان و بر مرد پرخاشخر .

5/0

12

معنی : کمندی به فتراک زین بر ببست                بر آن باره ی پیل پیکر نشت .

75/0

13

معنی :  بترس از جهان دار یزدان پاک                 خرد را مکن با دل اندر مغاک .

5/0

14

معنی : چو شد روز رستم بپوشید گبر                   نگهبان تن کرد بر گبر، ببر.

5/0

15

معنی : ز نیرنگ زالی بدین سان درست             و گرنه که پایت همی گور جست .

75/0

16

مفهوم مصراع دوم بیت زیر را بنویسید و بگویید تاج نماد چیست ؟

« که ایرانیان را به کشتن دهم          خود اندر جهان تاج بر سر نهم . »

5/0

17

با توجه به ابیات زیر به سوال داده شده ، پاسخ دهید .

       « چنین پاسخ آوردش اسفندیار               که چندین چه گویی چنین نابه کار

         چه باید مرا جنگ زابلستان                و یا جنگ ایران و کابلستان ؟

         مبادا چنین هرگز آیین من                  سزا نیست این کار در دین من»

الف) چه کسی از جنگ دو سپاه راضی نیست ؟ چرا ؟

 

 

 

 

75/0

18

مصراع دوم بیت زیر بیانگر چه حالاتی است ؟

 « بیامد چنان تا لب هیرمند     / همه دل پر از باد و لب پر ز پند . »

5/0

19

ابیات زیر بیانگر کدام یک از ویژگی های حماسه است ؟

 « گرفتند زان پس دوال کمر                         دو اسب تگاور فرو برده س

    همی زور کرد این بر آن ، آن بر این            نجنبید یک شیر بر پشت زین . »

5/0

20

دو نمونه ی خرق عادت را در شاهنامه بنویسید .

5/0

21

خود آزمایی : (بپیچم و بپیچاند ) در بیت زیر چه مفهومی دارد ؟

             که چندین بپیچم که اسفندیار                        مگر سر بپیچاند از کارزار.

5/0

22

درک مطلب : منظور از مصراع دوم بیت زیر چیست ؟

          بترس از جهان دار یزدان پاک                   خرد را مکن با دل اندر مغاک .

 

5/0

23

 در بیت « چو نزدیک گشتند پیر و جوان   /  دو شیر سرفراز و دو پهلوان »

االف ) کدام زمینه ی حماسه به وضوح دیده می شود ؟

  ب ) منظور از  جوان کیست ؟

 

25/0

25/0

24

فردوسی برای خلق صحنه ی حماسی در بیت زیر کدام آرایه ی ادبی را به‌ کار گرفته است ؟

   ( خروش آمد از باره ی هردو مرد       /  تو گفتی بدرید دشت نبرد

5/0

25

در بیت « به بادافره این گناهم مگیر   /   تویی آفریننده ی ماه و تیر » رستم از خدا چه می خواهد ؟

5/0

26

زمینه های اصلی هر حماسه کدامند ؟

1

27

وجود سیمرغ ، دیو سپید و اسفندیار رویین تن در شاهنامه به کدام زمینه ی حماسه اشاره دارد ؟

25/0

28

در بیت زیر آرایه ی اغراق را پیدا نمایید .

 « شود کوه آهن چو دریای آب         /             اگر بشنود نام افراسیاب  »

5/0

ردیف

شرح سؤالات درس سوم ادبیات فارسی  ( 3 ) عمومی ( تجربی – ریاضی )

بارم

1

لغت : این قدر مُهمل گفت که سر رشته ی امور از دستمون رفت.

25/0

2

لغت : الحق رب النوع  وجاهت اند.

5/0

3

لغت : شما اسم این مدرسه را گذاشته اید وزارت صنایع مستظرفه .

25/0

4

لغت : بعید از ما قدرتمداران هفت خطه که کوتاه بیاییم .

25/0

5

لغت : خبط و خطایم دست خودم بود .

25/0

6

معنی : این قدر مُهمل گفت که سر رشته ی امور از دستمون رفت.

5/0

7

معنی : به امر اعلی حضرت گردن نمی گذاره .

5/0

8

فیلم نامه ی کمال الملک نوشته ی کیست ؟

25/0

9

مقصود از جمله ی زیر چیست و وصف چه حالتی از کمال الملک است ؟

             « سردی استاد از سنگینی نفسش پیداست . »

75/0

10

مقصود از ( شاه شهید ) در جمله ی زیر کیست ؟

           « شما که پرده ها از صورت شاه شهید ساخته اید . »

5/0

11

با توجه به فیلم نامه ی کمال الملک شخصیت رضاخان و تدّین را چگونه ارزیابی می کنید ؟

5/0

12

مفهوم قسمت مشخص شده در عبارت « کباب سرد شد ، از دهن میفته .» چیست ؟

5/0

13

جمله ی « ما سرمون از پشت هم چشم داره . » کنایه از چیست ؟

5/0

14

عبارت زیر بیانگر کدام ویژگی دربار رضاخان است ؟

    تدین: خیره ان شا الله ؛ اعلی حضرت ! خواب شهریاران خجسته پیوسته نیکوست .

50/0

ردیف

شرح سؤالات درس چهارم ادبیات فارسی  ( 3 ) عمومی ( تجربی – ریاضی )

بارم

1

لحن داستان کباب غاز چگونه است ؟

25/0

2

زاویه ی دید را در نوشته ی زیر مشخص کنید .

     ( زن مشدی حسن که آمد بیرون ، آفتاب تازه زده بود . اصلان گاری اش را آورده بود کنار استخر . )

25/0

3

داستان گاو در کدام کتاب غلام حسین ساعدی آمده است ؟

25/0

4

چه کسی فیلم «‌ گاو » را براساس داستان آن ساخت ؟

25/0

5

معمول ترین شیوه های روایت داستان را بنویسید .

5/0

6

دو پیام محوری داستان  گاو را بنویسید .

5/0

7

منظور از زاویه ی دید چیست ؟

5/0

ردیف

شرح سؤالات درس پنجم ادبیات فارسی  ( 3 ) عمومی ( تجربی – ریاضی )

بارم

1

لغت : معلم می گفت : کراهت دارد اسم خدا را با دست چپ نوشتن .

25/0

2

/ 0 نظر / 21 بازدید