نمونه سؤالات امتحانات نهایی زبان و ادبیات فارسی و آرایه های ادبی و تاریخ ادبیات
 
قالب وبلاگ
نويسندگان
لینک دوستان

سؤالات امتحان هماهنگ درس: ادبیات فارسی(1)

عمومی

ساعت شروع: 8 صبح

مدت امتحان: 80 دقیقه

سال اوّل  آموزش متوسطه

تاریخ امتحان: 03/03/1389

دانش آموزان روزانه(سالی-واحدی) سراسر کشور در نوبت دوّم(خردادماه) سال 1389

مرکز سنجش آموزش وپرورش

ردیف

سؤالات

نمره

الف

معنی شعر و نثر(6نمره)

1-    ازآن پس بسازید سهراب را.

2-    مدتی بود که پیرمرد افتاده بود.

3-    شوخ از خود باز کنیم.

4-    رنگ را نگارین می ریخت.

5-    ز نیک و بد اندیشه کوتاه کرد.

6-    جهان را بلندی و پستی تویی.

7-    زفان را به هنر آموختن خو کن.

8-    چون بسی ابلیس آدم روی هست 

                  پس به هر دستی نشاید داد دست

9-    آمد سوی کعبه ، سینه پر جوش 

                   چون کعبه نهاد حلق در گوش

10-   آن کسی را که در این ملک سلیمان کردیم 

       ملت امروز یقین کرد که او اهرمن است

11-    از جلوه ی سبز و سرخ طرح چمنی ریزم 

       گشته است ختن صحرا، از بوی دلاویزم

 

25/0

25/0

25/0

25/0

5/0

5/0

5/0

75/0

75/0

1

1

ب

معنی لغت(2 نمره)

12- توانی به من عطا فرما که در برابر گستاخ و مغرور زانوی دنائت خم نکنم.

13- این جا آیینه ی تجلّی همه ی تاریخ است.

14- دو نفر از خدمه ی دربار دنباله ی لباس را در دست داشتند تا به زمین مالیده نشود.

15- هر که در مَسلخ گرمابه بود، همه برپای خاسته بودند.

16- من می آموختم که چگونه پرندگان از مواهب طبیعت برخوردار می شوند.

17- هنر معماری، مفهوم انتزاعی را با هدف انتفاعی در هم آمیخت.

18- لفظی به رنگ لاله ی دامان کوهسار/ از تـُنگ شکرست.

19- دو دست را تا فراز کـُلـّه نمایان ساخت.

2

 

 

 

 

 

 

 

ج

خود آزمایی(3 نمره)

20- با توجه به عبارت«شب، شبی بی کران بود/ دفتر آسمان پاره پاره»،«آسمان» نماد چیست؟

21- در بیت «آمد آورد پیش خیر فراز/ گفت گوهر به گوهر آمد باز» مقصود از گوهر اوّل  و دوّم چیست؟

22- مصراع«چو موی خویشتن در تاب رفتند.» یعنی چه؟ ( حذف شده است . )

23- با توجه به جمله ی «بزرگی، خرد و دانش راست نه گوهر و تخمه را.» لازمه ی بزرگی چیست؟

24- هلن کلر پس از بیماری به وسیله ی کدام یک از حواس پنج گانه ی خود، با جهان خارج ارتباط داشت؟

25- در درس« پیرمرد چشم مابود» به نظر جلال، فریاد نیما را درکجا می توان شنید؟

26- اصطلاح«به روی بزرگوار خود نیاورده» کنایه از چیست؟

 

5/0

5/0

5/0

5/0

25/0

25/0

5/0

د

دانش های ادبی(3نمره)

27- این سخن در باره ی کیست؟

«شاعر و متفکّر پاکستانی که به زبان فارسی مسلّط بود و به دو زبان فارسی و اردو شعر می سرود.»

28- گزینه ی مربوط به پدید آورنده ی هر اثر را داخل کمانک قرار دهید:

1- فرهنگ برهنگی و برهنگی فرهنگی(        )                    الف) عبدالحسین زرین کوب

2- با کاروان حُلّه(        )                                                 ب) سید مرتضی آوینی

3- پرستو در قاف(        )                                                ج) محمدرضا عبدالملکیان

                                                                                  د) غلامعلی حداد عادل

                                                                                  ه) علیرضا قزوه

29- برای سؤالات زیر پاسخ مناسب را انتخاب کنید:

الف) «کمدی» کوششی است برای نشان دادن شکل عادی زندگی با همه ی تضادها و تعارض های آن.

                                                                                                      صحیح          غلط

ب) در سفرنامه، نویسنده به بیان حالات و احساسات خویش می پردازد.             صحیح         غلط

30- جاهای خالی را با کلمات مناسب پر کنید:

الف) گونه ای از ادبیات که بیانگر عواطف و آرزوهای انسان و غم و شادی های اوست، ادبیات…….. نام دارد.

ب) به غزل هایی که محتوای آن ها بیشتر مسائل ……..و ……….. است، «غزل اجتماعی» می گویند.

ج) قالب چهارپاره پس از ……در ایران ابداع شد و رواج یافت.

31- کدام یک جزء ادبیات تعلیمی نوع دوّم است؟        الف) گلشن راز       ب) کلیله و دمنه

32- شاعر با استفاده از کلمه های «تفنگ، کوله بار و پوتین» چه آرایه ای را به کار گرفته است؟

               « من تفنگم در مشت / کوله بارم بر پشت / بند پوتینم را محکم می بندم. »

 

25/0

 

 

75/0

 

 

 

25/0

25/0

 

1

 

25/0

25/0

 

ه

درک مطلب(4نمره)

33- «اگر جان می خواهی، سهل است.» یعنی چه؟

34- با توجه به بیت«ازاین سد روان در دیده ی شاه/ ز هر موجی هزاران نیش می رفت» منظور از «سد روان» چیست؟

35- «چارچار است» یعنی چه؟

36- با توجه به بیت«از آن برد گنج مرا دزد گیتی / که در خواب بودم گه پاسبانی» به چه دلیل روزگار جوانی شاعر را ربوده است؟

37- در عبارت« بعد از یک سال عَرَض و عَرَض کشی مرا به این آتش انداخت.» منظور از قسمت مشخص شده چیست؟

38-«راه  دست خودش هم نیست.» کنایه از چیست؟

39- با توجه به مصراع «صافی ز چشمه جوید و شوخی ز آب جوی» شاعر زبان فارسی را، از چه جهاتی به « چشمه » و « آب جوی » مانند کرده است؟

40- « هنوز دماغش هوای کوه را داشت.» یعنی چه؟ ( حذف شده است . )

 

5/0

5/0

 

5/0

5/0

 

5/0

 

5/0

 

5/0

5/0

و

حفظ شعر: (2نمره)

41- تو را من چشم در راهم شباهنگام / که می گیرند در شاخ تلاجن.......... رنگ.............

42- گرم یاد آوری یا نه، ...........................................، تو را من چشم در راهم.

43- بوی گل وبانگ...............................برخاست            هنگام ......................و روز صحراست

44- فراش خزان ورق بیفشاند                     ..................................................

 

5/0

5/0

5/0

5/0

             

سؤالات امتحان هماهنگ درس: ادبیات فارسی(1)

عمومی

ساعت شروع: 14:30

مدت امتحان: 80 دقیقه

سال اوّل  آموزش متوسطه

تاریخ امتحان: 03/03/1389

دانش آموزان روزانه(سالی-واحدی) سراسر کشور در نوبت دوّم(خردادماه) سال 1389

مرکز سنجش آموزش وپرورش

ردیف

سؤالات

نمره

الف

معنی شعر و نثر(6نمره)

1-    می خواهیم درمیان ما حَکـَم شوی.

2-     در آن دستی نازک داشت.

3-    ده بیست نفر سوار با تیپ می آیند.

4-     هر یک لنگی کهنه پوشیده بودیم.

5-     هول عیاری ای کرده است.

6-     مردی از شرق برخاست / آسمان را ورق زد.

7-    مردم بی هنر، مادام بی سود باشد.

8-    تو مرا کشتی و خدای نکشت                             مقبل آن کز خدای گیرد پشت

9-    جوانی نکودار کاین مرغ زیبا                            نماند در این خانه ی استخوانی

10-   ولی چندان که برگ از شاخه می ریخت              دوچندان می شکفت و برگ می کرد

11-   سوزنده چراغستم، در گوشه ی این مامن             پروانه بسی دارم، سرگشته به پیرامن

 

25/0

25/0

25/0

25/0

5/0

5/0

5/0

75/0

75/0

1

1

ب

معنی لغت(2نمره)

12- ز تن‌ها سر، زسرها خود افکند.                           13- در نوای طوطیان حاذق بدی.

14- گوش پند نیوشان آواز او شنوده.                           15- پلاسپاره ای در پشت بسته از سرما

16- حلقه های اذکار در مساجد تشکیل می یافت.            17- معلم مشوّش بود.

18- زیب از بنفشه دارد و از نازبوی، بوی

19- خوش بخت شدن، تمتـَع محدود جسمانی میان تولد تا مرگ نیست.

 

 

2

 

 

 

ج

خود آزمایی(3 نمره)

20- هدف سهراب از لشکر کشی به ایران چه بود؟

21- در عبارت«مادرم / آب و آیینه و قرآن در دست / روشنی در دل من می بارد.» شاعر به چه سنّتی اشاره دارد؟

22- بیت« از عمر من آن چه هست برجای/ بستان و به عمر لیلی افزای» کدام ویژگی مجنون را نشان می دهد؟

23- جمله ی «آن طرفش را فراشان می دانند و چوب دستی های آنان.» یعنی چه؟

24- هلن کلر چه چیزهایی را برای خود «نور خورشید» و «بهشت» دانسته است؟

25- منظور از جمله ی« هم چون مروارید در دل صدف کج و کوله ای سال ها بسته ماند.» چیست؟

 

5/0

5/0

5/0

5/0

5/0

5/0

د

دانش های ادبی(3 نمره)

26- گزینه ی مربوط به پدید آورنده ی هر اثر را داخل کمانک قرار دهید:

1- بحر در کوزه(      )                                            الف) نظامی گنجه ای

2- هفت پیکر(       )                                              ب) محمد ابراهیم صفا

3- پرستو در قاف(        )                                        ج) سهراب سپهری

                                                                        د) عبدالحسین زرین کوب

                                                                         ه) علیرضا قزوه

27- برای سؤالات زیر پاسخ مناسب را انتخاب کنید:

الف) نمونه ای از ادبیات نمایشی به شیوه ی ایرانی که از دیرباز در رثای شهیدان کربلا اجرا می شده است،«نقالی» نام دارد.                                                                صحیح           غلط                                                                                                       

ب) در ادبیات تعلیمی نوع دوّم، شاعر یا نویسنده می کوشد موضوعات آموزشی را با روشی ساده و آسان به مخاطب بیاموزد.                                                                    صحیح            غلط

28- در مصراع«پیش آن خاک تشنه رفت چو باد» استعاره را بیابید.

29- جاهای خالی را با کلمات مناسب پر کنید.

الف) شعر «در امواج سند» در قالب.................. سروده شده است.

ب) در شعر و نثر دوره ی مشروطه واقعیات زندگی و مسائل .............و............ بازگفته می شود.

ج) محمد اقبال لاهوری شاعر و متفکر پاکستانی است که به دو زبان فارسی و.............. شعر می سرود.

30- دربیت « بیستون بر سر راه است، مباد از شیرین! / خبری گفته و غمگین دل فرهاد کنید» بین کدام کلمه ها آرایه ی« مراعات نظیر» به کار رفته است؟

 

25/0

 

 

75/0

 

 

 

25/0

 

25/0

 

25/0

1

 

 

 

25/0

ه

درک مطلب:(4 نمره)

31- عبارت« نُه کرسی فلک را از زیر پای قزل ارسلان بکشند.» چه مفهومی دارد؟

32- مقصود از مصراع«نبود آگه از بخشش هور و ماه» چیست؟

33- « ستاره مان از اوّل  مطابق نیامد.» یعنی چه؟

34- مقصود از عبارت« اسب از پهلو، اسبی خود را به کمال نشان می داد.» چیست؟

35- در عبارت« مرد پارسی هم دست تنگ بود و وسعتی نداشت که حال مرا مرمتی کند.» منظور از قسمت مشخص  شده چیست؟

36- « خانه ها درست از سینه ی خاک درآمده بودند.» یعنی چه؟

37- مقصود از عبارت« لفظی که از لطافت آن جان کند حضور» چیست؟

38- مفهوم بیت « خانه ای کاو شود از دست اجانب آباد / ز اشک ویران کنش آن خانه که بیت الحزن است» چیست؟

 

5/0

5/0

5/0

5/0

5/0

 

5/0

5/0

5/0

و

حفظ شعر(2نمره)

39- تو را من چشم در راهم..................../ که می گیرند در................ تلاجن سایه ها رنگ سیاهی.

40- وزان................................./ تو را من چشم در راهم.

41- هر آدمی ای که مهر مهرت                         در وی نگرفت.............................

42- روزی تر و .............................. ما بسوزد               آتش که به زیر............. سوداست

 

5/0

5/0

5/0

5/0

             

سؤالات امتحان هماهنگ درس: ادبیات فارسی(1)

عمومی

ساعت شروع: 8 صبح

مدت امتحان: 80 دقیقه

سال اوّل  آموزش متوسطه « غایبین موجه »

تاریخ امتحان: 29/03/1389

دانش آموزان روزانه(سالی-واحدی) سراسر کشور در نوبت دوّم(خردادماه) سال 1389

مرکز سنجش آموزش وپرورش

ردیف

سؤالات

نمره

الف

معنی شعر و نثر(6نمره)

1-    وزو نیز بامن مگردان سخن.

2-     چوپان از ملازمان او بود.

3-    پیرمرد به جست و جوی تسلّایی می رفت.

4-    سه ماه بود که موی سر باز نکرده بودیم.

5-     مرا مشّاطه ی صبح و زینت بخش ازهار می نامند.

6-    نکته گفتی با همه سودا گران.

7-    دراین کار تعبیه ای هست.

8-     گوید عدوی من / کاین شیوه ی دری تو چون دود می رود.

9-    بیچارگی ورا چو دیدند                            در چاره گری زبان کشیدند

10-                         بدان که مردم بی هنر، مادام بی سود باشد، چون مغیلان که تن دارد و سایه ندارد.

11-   هر صبح نسیم آید بر قصد طواف من           آهو برگان را چشم، از دیدن من روشن

 

25/0

25/0

25/0

25/0

5/0

5/0

5/0

75/0

75/0

1

1

ب

معنی لغت(2نمره)

12- تا با خاک انس نگیری، راهی به مراتب قـُرب نداری.           13- چنین گفت فرزند خیر الانام

14- چنان که هستی برنشین و نزدیک من آی.                         15- خدا داند چه افسرها که رفته.

16- در چنان بیغوله ای آشنایی غنیمتی بود.     17- در پیچ و تاب عرفانی اسلیمی، آدم چه کاره بود.

18- تحصیل باید با فراغ بال و تأنّی انجام گیرد.

19- حاکم جیره و مواجب این همه جمعیت را ازکجا می دهد؟

2

ج

خود آزمایی(3نمره)

20- در مصراع«تا چراغ از تو نگیرد دشمن» منظور از «چراغ» چیست؟

21- در داستان «هدیه ی ناتمام» کدام یک را فداکارتر میدانید؟ برادر بزرگ تر یا کوچک تر را؟ ( حذف)

22-« متـّصل گردان به دریاهای خویش» یعنی چه؟

23- در بیت« آن کسی را که در این ملک سلیمان کردیم / ملت امروز یقین کرد که او اهرمن است» منظور ز«اهـرمن» چیست؟

24- یکی از چهره های روشن دل را که به پشتوانه ی همت و اراده ی خویش آثاری ارزشمند از خود به جا نهاده است، نام ببرید.

25- در مصراع« شکر آزادی و آن گنج خداداد کنید» منظور از «گنج خداداد» چیست؟

26- « می خواهم بحر را در کوزه ای بریزم.» یعنی چه؟

27- منظور از «لباس انسان پرچم کشور وجود اوست.» چیست؟

 

25/0

25/0

5/0

5/0

 

25/0

 

25/0

5/0

5/0

د

دانش‌های ادبی(3نمره)

28- این سخن درباره ی کیست؟«شعر او ساده و بی آلایش و لبریز از مفاهیم عرفانی است. او با فرهنگ مشرق زمین آشنایی فراوان داشت. نقاشی های او هم چون شعرش زیبا و عمیق و چشم نواز است.»

 

29- گزینه ی مربوط به پدیدآورنده ی هر اثر را داخل کمانک قرار دهید:

1- مثل چشمه، مثل رود (           )                               الف) محمد ابراهیم صفا

2- سیاحت نامه ی ابراهیم بیگ (        )                         ب) قیصر امین پور

3- سرنی (         )                                                   ج) زین العابدین مراغه ای

                                                                          د) غلامعلی حداد عادل

                                                                           ه) عبدالحسین زرین کوب

30- برای سؤالات زیر پاسخ مناسب را انتخاب کنید:

الف) در شعر و نثر دوره ی مشروطه احساسات عاشقانه، مذهبی، عرفانی و وصف طبیعت باز گفته      می شود.                                                                                 صحیح             غلط

ب) دوبیتی پیوسته از چند بند هم وزن تشکیل شده است. هر بند شامل چهار مصراع است و مصراع های زوج آن هم قافیه اند.                                                              صحیح             غلط

31- جاهای خالی را با کلمات مناسب پرکنید:

الف) نوشته ای که نویسنده درآن به بیان حالات و احساسات خویش می پردازد............نام دارد.

ب) منظومه های بزمی نظامی و عمده ی سروده های معاصر از نوع ادبیات .............. است.

ج)  «کلیله و دمنه» جزء ادبیات تعلیمی نوع..................است.

32- کدام شاعران به جای سخن گفتن از عشق و تغزلات سنتی به بیان مسائل اجتماعی پرداخته اند؟(دو مورد)

33- در بیت «حالی آن لعل آبدار گشاد / پیش آن ریگ آبدار نهاد» استعاره را مشخص کنید.

 

25/0

 

 

75/0

 

 

 

 

 

 

25/0

 

25/0

 

75/0

 

 

5/0

25/0

ه

درک مطلب(4نمره)

34- دربیت«خرامان بشد سوی آب روان / چنان چون شده بازجوید روان» مقصود از روان «اوّل » و «دوّم» چیست؟

35- با توجه به عبارت« صورت جوانی که خونش - o است، گل انداخته» منظور از قسمت مشخص شده چیست؟

36-« ما را به رونگاری آن می نشاند.» یعنی چه؟

37- با توجه به مصراع« بدانی قدر و بر هیچش نبازی» شاعر از مخاطب خود چه انتظاری دارد؟

38- با توجه به ابیات زیر به سؤالات پاسخ دهید:

« جوانی نکو دار کاین مرغ زیبا                 نماند در این خانه ی استخوانی

متاعی که من رایگان دادم از کف                تو گر می توانی مده رایگانی»

الف) منظور از «خانه ی استخوانی» چیست؟      ب) کدام واژه استعاره از«جوانی» است؟

39- مقصود از عبارت «الهی همیشه نان سواره باشد و او پیاده!» چیست؟

40- «هنر معماری، مفهوم انتزاعی را با هدف انتفاعی درهم آمیخت.» یعنی چه؟ ( حذف شده است . )

41- با توجه به عبارت« در چشم او که خود چشم زمانه ی مابود، آرامشی بود.» چرا جلال آل احمد، نیما را چشم زمانه ی خود می داند؟

 

5/0

 

5/0

 

5/0

5/0

 

 

 

5/0

5/0

5/0

5/0

و

حفظ شعر(2نمره)

42- مارا سرباغ و.................نیست                       هرجا که تویی...................آن جاست

43- ..........................................                       نهی است ، نه این نظر که ماراست

44- شباهنگام، در آن دم، که برجا،......................................،

45- در آن.........................که بندد دست نیلوفر به پای سرو کوهی..............

گرم یاد آوری یا نه، من از یادت نمی کاهم.

 

5/0

5/0

5/0

5/0

             

سؤالات امتحان هماهنگ درس: ادبیات فارسی(1)

عمومی

ساعت شروع: 9 صبح

مدت امتحان: 80 دقیقه

سال اوّل  آموزش متوسطه

تاریخ امتحان: 03/06/1389

دانش آموزان روزانه(سالی- واحدی) سراسر کشور در نوبت شهریورماه سال 1389

مرکز سنجش آموزش وپرورش

ردیف

سؤالات

نمره

الف

معنی شعر و نثر(6نمره) : اشعار و عبارات زیر را به نثر روان برگردانید.

1- دیگر در آن ذی حیاتی نفس نمی کشد.

2- می خواهیم در میان ما حکم شوی.

3-ده بیست نفر سوار با تیپ می آیند.

4- مردمی که تمام عمر در لاک خودشان بوده اند.

5- بنای زندگی بر آب می دید.

6- از جلوه ی سبز و سرخ طرح چمنی ریزم

7- دو استر به دست آور که تو این جایگاه گستاخی

8- چون رایت عشق آن جهان گیر                    شد چون مه لیلی آسمان گیر

9- کار پاکان را قیاس از خود مگیر                  گرچه ماند در نبشتن شیر و شیر

10- چو سهراب شیر اوژن او را بدید                ز باد جوانی دلش بردمید

11- جهد کن که اگر چه اصیل و گوهری باشی، گوهر تن نیز داری که گوهر تن از گوهر اصل بهتربود.

 

25/0

25/0

25/0

25/0

5/0

5/0

5/0

75/0

75/0

1

1

ب

معنی لغت(2نمره) : معنی لغت مشخص شده ی زیر را بنویسید.

12- مرا مشّاطه ی صبح و زینت بخش ریاحین و ازهار می نامند.

13- تا با خاک انس نگیری، راهی به مراتب قـُرب نداری.

14- تو پور گو پیلتن رستمی                       ز دستان سامی و از نیرمی

15- ازدحاماست و مهربانی                               16- زیب از بنفشه دارد و از ناز بوی ، بوی

17- از سعی کسی منت برخود نپذیرم من                 قید چمن و گلشن بر خویش نگیرم من

18- پیرمرد شندرغازی از وزارت فرهنگ می گرفت که صرف و خرج خانه اش می‌شد.

19- من و برادرم هریک لنگی کهنه پوشیده بودیم و پلاس پاره ای در پشت بسته از سرما.

2

ج

خود آزمایی(3نمره)

20- درشعر«شب ، شبی بی کران بود / دفتر آسمان پاره پاره» «شب » نماد چیست؟

21- در بیت«حالی آن لعل آبدار گشاد   /  پیش آن ریگ آبدار نهاد»  ، «ریگ آبدار» کیست؟

22- در بیت زیر، منظور از «بکوشیم» چیست؟

           بکوشیم فرجام کار آن بود                       که فرمان و رای جهانبان بود

23- در شعر« با تمام دل خود می گویم / تا چراغ از تو نگیرد دشمن» کدام عبارت معادل«از صمیم قلب» است؟

24- منظور از «گل هایی که در نسیم آزادی می شکفد» چیست؟

25- معادل امروزی عبارات زیر چیست؟    الف) بخواستم رفت                                ب) برنشین

26- منظور از جمله ی «هم چون مروارید در دل صدف کج و کوله ای سال ها بسته ماند.» چیست؟

27- منظور هلن کلر از این جمله:« در این راه بارها به عقب می لغزیدم، کمی جلو می رفتم، سپس امیدوار می شدم.» چیست؟

 

25/0

25/0

25/0

 

25/0

5/0

5/0

5/0

5/0

د

درک مطلب(4نمره)

28- در عبارت: «اما پنج نهانی چون اندیشه و یاد گرفتن و نگاه داشتن و تخیل کردن و تمیز و گفتار.»

الف)« یاد گرفتن» در متون قدیم به چه معنی بوده است؟

ب) واژه ی «یاد گرفتن» با کدام یک از گزینه های زیر مترادف است؟

ا) اندیشه                  2)نگاه داشتن                     3)تخیل کردن                   4)تمیز

29- در بیت: قطره ی علم است اندر جان من                     وارهانش از هوا وز خاک تن

الف) چرا علم به قطره تشبیه شده است؟

ب) منظوراز «خاک تن » چیست؟

 

30- در شعر: گرچه گاهی شهابی/ مشق های شب آسمان را / زود خط میزد و محو می شد.

الف)«شهاب» استعاره از چه کسانی است؟

ب) مفهوم«محو می شد» را بنویسید.

31- دربیت: دلیر جوان سر به گفتار پیر                     بداد و ببود این سخن دل پذیر

الف)«پیر» کیست؟

ب) منظوراز «سر بداد» چیست؟

32- در بیت زیر چرا شاعر امواج سند را به سیماب تشبیه کرده است؟

         در آن سیماب گون امواج لرزان                               خیال تازه ای در خواب می دید

33- با توجه به عبارت زیر، چرا در سنت نگارگری شرق، معمولا نقش ها از پهلو کشیده می شد؟

      «صاد» هرگز جانوری جز از پهلو نکشید. خلف صدق نیاکان هنرور خود بود و نمایش نیم رخ زندگان

رازی دربرداشت و از سر نیازی بود.

34- در عبارت زیر، منظور از قسمت مشخص شده چیست؟

   در چشم او که خود چشم زمانه ی ما بود، آرامشی بود که گمان می بردی شاید به حق از سر تسلیم است.

35- مفهوم کلی مصراع دوّم بیت زیر را بنویسید.

          چون بسی ابلیس آدم روی است                          پس به هر دستی نشاید داد دست

 

25/0

 

25/0

 

25/0

25/0

 

25/0

25/0

 

25/0

25/0

5/0

 

5/0

 

 

5/0

 

5/0

ه

دانش های ادبی(3نمره)

36- مولوی مطالب نغز و لطیف عرفانی و اخلاقی را به شیوه ی.......................بیان کرده است.

37-شعر زیر در چه قالبی سروده شده است؟ ( حذف شده است (

            یکی پر طمع پیش خوارزمشاه                             شنیدم که شد بامدادی پگاه

           چو دیدش به خدمت دو تا گشت و راست                 دگر روی بر خاک مالید و خاست

38- تذکره به چه نوع نوشته ای گفته می شود؟

39- کدام واژه در بیت زیر«مشبه» است؟

         چو رستم ز دست وی آزاد شد                       بسان یکی تیغ پولاد شد

     الف) رستم                        ب) دست                       پ) آزاد                ت) تیغ

40- در بیت زیر«استعاره» را بیابید و مفهوم آن را بنویسید.

          متاعی که من رایگان دادم از کف                   توگر میتوانی مده رایگانی

41-«تراژدی» چیست؟

42- دو ویژگی کتاب«قابوس نامه» را بنویسید.

43- هریک از کتاب های زیر از کیست؟

       الف) داستان های دل انگیز ادبیات فارسی                     ب) با کاروان حله

 

25/0

25/0

 

 

25/0

25/0

 

 

5/0

 

5/0

5/0

5/0

و

شعر حفظی(2نمره) : جاهای خالی را با کلمات مناسب پرکنید.

44- آب زنید راه را هین که ..........................             مژده دهید باغ را...........................

45- گفتم غم تو دارم، گفتا غمت سرآید                           گفتم که....................گفتا اگر.........

46- نالیدن بی حساب..............................                   گویند خلاف................................

47- شباهنگام، در آن دم که برجا، دره ها چون مرده ماران خفتگان اند.

...........................................................................................

گرم یادآوری یا نه، من از یادت نمی کاهم .  تو را من چشم در راهم.

 

5/0

5/0

5/0

5/0

             

سؤالات امتحان هماهنگ درس: ادبیات فارسی(1)

عمومی

ساعت شروع: 14:30

مدت امتحان: 90 دقیقه

سال اوّل  آموزش متوسطه

تاریخ امتحان: 03/06/1389

دانش آموزان روزانه(سالی-واحدی) سراسر کشور در نوبت شهریورماه سال 1389

مرکز سنجش آموزش وپرورش

ردیف

سؤالات

نمره

الف

معنی شعر و نثر(6نمره) : اشعار و عبارات زیر را به نثر روان برگردانید.

1- همه با هم دَم گرفتیم.

2- نمی خواستم تمجید شوم. ( حذف شده است . )

3- وای بر جان تو که بدگهری

4- ما را از آن نامی بود.

5- به شدتی که از روزگار پیش آید، نباید نالید.

6- زنیک و بد اندیشه کوتاه کرد.

7- در آن دریای خون در قرص خورشید                      غروب آفتاب خویشتن دید

8- جوانی نکودار کاین مرغ زیبا                                نماند در این خانه ی استخوانی

9- پدر را نباید که داند پسر                                       که بندد دل و جان به مهر پدر

10- بیستون بر سرراه است مباد از شیرین                   خبری گفته و غمگین دل فرهاد کنید

11- جمله عالم زین سبب گمراه شد                            کم کسی ز ابدال حق آگاه شد

 

25/0

25/0

25/0

25/0

5/0

5/0

5/0

75/0

75/0

1

1

ب

معنی لغت(2نمره) : معنی لغت مشخص شده ی زیر را بنویسید(هر مورد 25/0)

12- زمانه بیامد نبودش توان                      13- با حفظ اعتدال از افراط و تفریط مصون بمانیم .

14- گذشت ها هیچ گاه به ختام نرسد.   15-من با تـَبختر گفتم: هر کدام جداگانه به او هدیه می دهیم( حذف)

16-شراب بسیار برخود پیمود  .                     17- تحصیل باید با فراغ بال و تأنـّی انجام گیرد .

18- اصلا با ادب شهرنشینی اُختنشده بود.        19- زیب از بنفشه دارد و از نازبوی  ، بوی .

 

2

ج

خود آزمایی(3نمره)

20- معادل امروزی«فرو بریم»(بگذار تا فردا داری    در میدان فرو بریم.) و « قفا زدن» را بنویسید.

21- در شعر زیر مقصود از« روشنی در دل من می بارد » چیست؟ نهاد آن کدام است؟

           «مادرم / آب و آیینه و قرآن در دست / روشنی در دل من می بارد.»

22- با توجه به قطعه ی «مسافر» که در زیر آمده است، شاعر به کجا می خواهد سفر کند؟

       «دلم می خواهد بر بال‌های باد نشینم و آن چه را که پروردگار جهان پدید آورده، زیر پا گذارم تا مگر روزی به پایان این دریای بی‌کران رسم و بدان سرزمین که خداوند، سرحد جهان خلقتش قرا داده،فرود آیم»

23- شاعر در دوبیت آغازین شعر« در امواج سند» غروب خورشید را به تصویر کشیده است. این غروب بیانگر چیست؟

24- دربیت « ولی با من بگو آن دیده ور کیست/ که خاری دید و احوال چمن گفت » از نظر شاعر «دیده ور» چه خصوصیتی دارد؟

25- مفهوم عبارت«راه دست خودش هم نیست » را بنویسد.

 

5/0

5/0

 

5/0

 

 

5/0

 

5/0

 

5/0

د

درک مطلب(4نمره)

26- با توجه به ابیات :            از خدا جوییم توفیق ادب                  بی ادب محروم شد از لطف رب

                          بی ادب تنها نه خود را داشت بد         بلکه آتش در همه آفاق زد

الف) چه کسی ظرفیت پذیرش لطف خداوند را ندارد؟

ب) کدام واژه در بیت دوّم استعاره از ظلم و ستم است؟

27- در بیت زیر، کدام واژه ها به ترتیب مفهوم عزت و ذلت را می رساند؟

      «جهان را بلندی و پستی تویی            ندانم چه ای هرچه هستی تویی»

 

28- در شعر : « مردی از شرق برخاست/ آسمان را ورق زد»

الف) کدام واقعه ی تاریخی کشور ما به تصویر کشیده شده است؟

ب) منظور از «مرد» کیست؟

29- آیه ی «الا بذکر الله تطمئن القلوب» با کدام عبارت زیر ارتباط معنایی دارد؟

الف) آن ها چه انسی با خاک گرفته اند، خاک، مظهر فقر مخلوق در برابر غنای خالق است.

ب) حال آن که در معرکه ی قلوب مجاهدان خدا ، آرامشی که حاصل ایمان است حکومت دارد.

30- با توجه به عبارت زیر، اهداف ناصرخسرو را از نوشتن نامه به وزیر بنویسید؟

     « من از بدحالی و برهنگی شرم داشتم و رفتن مناسب ندیدم، رقعه ای نوشتم و عذری خواستم و گفتم : « که بعد از این به خدمت رسم» و غرض من دوچیز بود: یکی بی نوایی. دویم تصور شود که مرا در فضل مرتبه ای است زیادت.»

31-در عبارت«چهار تا وکیل حسابی هم که داریم، بی چاره ها از ناچاری چارچنگول روی قالی رماتیسم می گیرند.» منظور از عبارت مشخص شده چیست؟

32- با توجه به ابیات زیر، به پرسش های داده شده پاسخ دهید.

از عمر من آن چه هست برجای                        بستان و به عمر لیلی افزای

                 می داشت پدر به سوی او گوش                         کاین قصه شنید گشت خاموش

                 دانست که دل اسیر دارد                                  دردی نه دواپذیر دارد

الف) «دل اسیر داشتن » یعنی چه؟

ب) عکس العمل پدر مجنون پس از شنیدن قصه ی عشق فرزندش چه بود؟

33- نویسنده در متن زیر به چه نکته ی مهمی اشاره دارد؟

     «جهد کن اگر چه اصیل و گوهری باشی، گوهر تن نیز داری. که گوهر تن از گوهر اصل بهتر بود.»

 

 

 

25/0

25/0

5/0

 

 

 

25/0

25/0

5/0

 

 

5/0

 

 

 

5/0

 

 

 

 

 

25/0

25/0

5/0

 

ه

دانش های ادبی(3نمره)

34- کدام نوع ادبی، ویژگی تخیلی بودن، شکل داستانی و وجود انسان های آرمانی را در بر دارد؟

الف) غنایی                             ب) حماسی

35- در ادبیات نمایشی غرب، تجسم عیوب و رذیلت های اخلاقی به گونه ای که مایه ی خنده باشد،........ نام دارد.

36- کدام یک از کتاب های زیر از نظر نوع ادبیات تعلیمی با بقیه تفاوت دارد؟

الف)بوستان           ب)گلستان                  پ)گلشن راز           ت)قابوس نامه

37- در بیت زیر، یک نمونه مراعات نظیر پیدا کنید.

         «یاد از این مرغ گرفتار ای مرغان                  چون تماشای گل ولاله و شمشاد کنید»

38- یکی از ویژگی های ادبیات دوره ی مشروطه را بنویسید.

39- نویسنده ی هر یک از آثار زیر را نام ببرید.

        الف) مثل چشمه مثل رود                        ب) بحر در کوزه

40- هریک از عبارت های زیر کدام اثر ادب فارسی را معرفی می کند؟

       الف) کتابی ادبی و عرفانی با بیست و شش هزار بیت و شش دفتر، که مطالب نغز و لطیف عرفانی-اخلاقی را با شیوه ی تمثیل و حکایت بیان کرده است.

      ب) این اثر، مجموعه ی مقالات سیاسی- انتقادی دهخدا را در بردارد. که به زبان طنز و با نثری ساده نوشته شده است.

41- با توجه به ابیات :       حالی آن لعل آبدار گشاد                 پیش آن ریگ آبدار نهاد

                                    گفت مردم ز تشنگی دریاب            آتشم را بکش به لختی آب

الف) شعر بالا در چه قالبی سروده شده است؟

ب) یک استعاره در آن پیدا کنید؟

 

 

25/0

 

25/0

 

25/0

 

25/0

 

5/0

 

5/0

 

25/0

 

25/0

 

 

 

25/0

25/0

و

شعر حفظی(2نمره)

- جاهای خالی را با کلمات مناسب پر کنید.

42- رونق باغ می رسد.............................           ...........................مه به کنار می رسد

43- گفتم ز...................رسم وفا بیاموز                 گفتا ز...................این کار کمتر آید

44- هر آدمی ای که مهر مهرت                             ...................................................

45- تو را من چشم در راهم شباهنگام / که می گیرند در شاخ...........سایه ها رنگ سیاهی/ وزان........ راست اندوهی فراهم.

 

 

5/0

5/0

5/0

5/0

             

سؤالات امتحان هماهنگ درس: ادبیات فارسی(1)

عمومی

ساعت شروع: 9 صبح

مدت امتحان: 90 دقیقه

سال اوّل  آموزش متوسطه « غایبین موجه »

تاریخ امتحان: 25/06/1389

دانش آموزان روزانه(سالی-واحدی) سراسر کشور در نوبت شهریورماه سال 1389

مرکز سنجش آموزش وپرورش

ردیف

سؤالات

نمره

الف

معنی شعر ونثر(6نمره): اشعار و عبارات زیر رابه نثر روان برگردانید.

1- تو مرا بر خویشتن گیر

2- تازه پشت لبش سبز شده.

3- با تمام دل خود می گویم.

4- شستم خبردار شد.

5- بزن جنگ و بیداد را بر زمین

6- ما را به رونگاری آن می نشاند.

7- فارم چو صوت بلبل و دلبر چو آبشار

8- صد هزاران دام و دانه است ای خدا                     ما چو مرغان حریصی بی نوا

9- جامه ای کاو نشود غرقه به خون بهر وطن            بدر آن جامه که ننگ تن و کم از کفن است

10- چون بسی ابلیس آدم روی هست                       پس به هر دستی نشاید داد دست

11- بزرگی، خرد و دانش راست نه گوهر و تخمه را، اگر مردم را با گوهر اصل، گوهر هنر نباشد، صحبت هیچ کس را به کار نیاید.

 

25/0

25/0

25/0

25/0

5/0

5/0

5/0

75/0

75/0

1

1

ب

معنی لغت(2نمره): معنی لغات مشخص شده ی زیر را بنویسید.

12- قطران را با تمکین تمام آوردم.

13- قانون، اساسی بیابد برای اشاعه ی آزادی.

14- دشمن، در برابر ایمان جنود خدا متکی به ماشین است.

15- هدیه ی روز مادر، هدیه ای تفنّنی به حساب می آمد. ( حذف شده است . )

16-چون رایت عشق آن جهان گیر                شد چون مه لیلی آسمان گیر

17- صوفیه هم برای اعتکاف در مسجد خلوت می گزیدند.

18- حاکم جیره و مواجب جمعیت را از کجا می دهد؟

19- چگونه پرندگان از مواهب طبیعت برخوردار می شوند .

2

ج

خود آزمایی(3نمره)

20- در سخن«انگشتری به من داد تا چون تو را پیش وی برم، از عهده ی کار من بیرون آید.» انگشتری به من داد، بیانگر چه مفهومی است؟

21- مقصود از «خاک تشنه» دربیت«شر که آن دید، دشنه باز گشاد / پیش آن خاک تشنه رفت چوباد» کیست؟

22- با توجه به مصراع«به گردان لشکر سپهدار گفت» منظور از «سپهدار» چه کسی است؟

23- با توجه به مصراع آخر ابیات زیر، پیام اصلی درس« در امواج سند» را بنویسید.

بلی آنان که از این پیش بودند                     چنین بستند راه ترک و تازی

از آن این داستان گفتم که امروز                  بدانی قدر و بر هیچش نبازی

24- با توجه به درس«پرستو در قاف» در عبارت زیر، مقصود از جمله ی مشخص شده چیست؟

«من می خواهم بحر را در کوزه ای بریزم و آن همه عظمت را در چند سطر خلاصه کنم! مگرمی شود؟»

25- در درس حاکم و فراشان جمله ی «آن طرفش را فراشان می دانند و چوب دست های آنان» یعنی چه؟

 

5/0

 

5/0

5/0

5/0

 

 

5/0

 

5/0

د

درک مطلب(4نمره)

26- در عبارت :« ارجمند گرداننده ی بندگان از خواری، در پای افکننده ی گردن کشان از سروری. هرکه از روی نادانی نه او را گـُزید، گـَزند او ناچار بدو رسید.»

الف) مضمون آیه ی شریفه ی« تعز من تشاء و تذل من تشاء» در کدام قسمت متن آمده است؟

ب) مرجع ضمیر مشخص شده ی «او» چه کسی است؟

27- در ابیات:  وزان آب چون شد به جای نبرد                      پر اندیشه بودش دل و روی زرد

چو سهراب شیراوژن او را بدید                      ز باد جوانی دلش بردمید

الف) عبارت«دلش بردمید» به چه معناست؟

ب) کدام مصراع، نگرانی رستم و ترس او از شکست پیشین را نشان میدهد؟

28- با توجه به نیایش« تاگور»:

« نیرویی به من ده تا قدرت و توان خود را از روی عشق و نهایت محبت، تسلیم خواسته ها و رضای تو کنم و روح خود را از تعلق به جیفه های ناچیز روزگار بی نیاز کنم.»

الف) مصراع « رضا به داده بده وز جبین گره بگشا» با کدام قسمت نیایش تاگور ارتباط دارد؟

ب) کدام واژه در عبارت بالا، مجازا در معنای مال و منال دنیا آمده است؟

29- درابیات:   ایا فرقه ی فارغ از ننگ و نام                        نهادید بر کفر، اسلام نام

                    من ای قوم، فرزند پیغمبرم                            حسین است آقا و من نوکرم

الف) واژه ی «من » در مصراع چهارم به چه کسی اشاره دارد؟

ب) «فارغ از ننگ و نام بودن» به چه معناست؟

30- با توجه به شعر:  ز رخسارش فرو می ریخت اشکی                  بنای زندگی برآب می دید

                             در ان سیماب گون امواج لرزان                     خیال تازه ای در خواب می دید

الف) کدام مصراع بر نابودی سلطان جلال الدین اشاره دارد؟

ب) دربیت دوّم، امواج رودخانه ی سند به چه چیزی تشبیه شده است؟

31- دربیت «بگفت اندر این نامه حرفی است مبهم                که معنیش جز وقت پیری ندانی»

الف) منظوراز «نامه» چیست؟

ب) مقصود از «حرف مبهم» در مصراع اوّل ، کدام دوره ی زندگی است؟

32- در عبارت«یک دفعه انگار یک کاسه آب داغ ریختند بر سر من. یک دفعه سی و سه بندم به تکان افتاد. گفتم: بابا نکنید. به دست خودتان برای خودتان مدعی نتراشید.»

الف)« یک دفعه سی و سه بندم به تکان افتاد» یعنی چه؟

ب) یک اصطلاح عامیانه در متن بیابید و بنویسید.

32- مصراع«هرصبح نسیم آید بر قصد طواف من» به کدام ویژگی گل لاله اشاره دارد؟

 

 

25/0

25/0

 

 

25/0

25/0

 

 

 

25/0

25/0

 

 

25/0

25/0

 

 

25/0

25/0

 

25/0

25/0

 

 

25/0

25/0

5/0

ه

دانش های ادبی(3نمره)

34-در شعر زیر، یک نمونه مراعات نظیر بیابید.

به موج آویز و از ساحل بپرهیز                 همه دریاست ما را آشیانه

35- در عبارت«دلم می خواهد مدینه را بغل کنم.» چه آرایه ای وجود دارد؟

36-با توجه به ابیات:          بزد دست سهراب چون پیل مست           برآوردش از جای و بنهاد پست

                                     یکی خنجر آبگون برکشید                    همی خواست از تن سرش را برید

الف) «مشبه به» را در بیت اوّل  نشان دهید.

ب) شعر بالا در چه قالبی سروده شده است؟

37- هریک از توضیحات زیر معرف کدام یک از شخصیت های برجسته ی ایران است؟

الف) او از خدمتگزاران صدیق انقلاب اسلامی ایران، فیلم ساز و سردبیر مجله ی سوره بود. از آثار او می توان به مجموعه های تلویزیونی«حقیقت»،«خان گزیده ها» و «روایت فتح» اشاره کرد.

ب) نقاش و شاعر معاصر که در کاشان متولد شد. شعر او ساده و بی آلایش و لبریز از مفاهیم عرفانی است. کتاب «اتاق آبی» اثر اوست.

38- پاسخ هریک از سؤال های زیر را به صورت کوتاه بنویسید.

الف) هنری ترین نوع«ادبیات مردمی» کدام است؟

ب) نام دیگر«ادبیات پایداری» چیست؟

پ) گونه ای از ادبیات است که با زبانی نرم و لطیف به بیان عواطف و احساسات شخصی انسان می پردازد.

ت) ثبت دیده ها، شنیده ها و تجربیاتی که فرد در مسیر سفر خویش به نقاط دور ونزدیک به آنها دست می یابد، در قالب چه نوع نوشته ای گردآوری می شود؟

39- نویسنده ی هریک از آثار زیر را نام ببرید.

الف) مجموعه ی ریشه در ابر                      ب) فرهنگ برهنگی و برهنگی فرهنگی

 

25/0

 

25/0

 

 

25/0

25/0

 

25/0

 

25/0

 

 

25/0

25/0

25/0

25/0

 

5/0

و

شعر حفظی(2نمره) : جاهای خالی را با کلمات مناسب پر کنید.

40- باغ سلام می کند........................                  سبزه پیاده می رود......................

41- گفتم خوشا هوایی کز باد صبح خیزد                  .............................................

42- فراش خزان...............بیفشاند                         نقاش صبا..................بیاراست

43- شباهنگام ، در آن دم، که .....................................خفتگان اند.

 

5/0

5/0

5/0

5/0

             
[ سه‌شنبه ۱۳٩٢/٥/٢٢ ] [ ۱٠:۳٦ ‎ق.ظ ] [ مسعود سخندان ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

دبیر زبان و ادبیات فارسی شهرستان گمیشان - استان گلستان
امکانات وب


Google

در اين وبلاگ
در كل اينترنت

قالب میهن بلاگ تقویم جلالی
<-BlogTitle->">- <-BlogDescription-> - <-BlogTitle->">,<-BlogId->, Blog, Weblog, Persian,Iran, Iranian, Farsi, Weblogs">
<-BlogTitle->
<-BlogDescription-> 
قالب وبلاگ
نويسندگان
آخرين مطالب
<-PostContent->
ادامه مطلب
[ <-PostDate-> ] [ <-PostTime-> ] [ <-PostAuthor-> ]
نظرات (<-count->)
<-PageContent->
[ ] [ ] [ مدیر ]
» <-posttitle-> :: <-PostDate->
[ ] [ ] [ مدیر ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

<-AboutAuthor->
موضوعات وب
صفحات اختصاصی
آرشيو مطالب
RSS Feed

<-BlogCustomHtml->
<-persianstat->
onLoad and onUnload Example


  • تیم بلاگ | زیبا مد