نمونه سؤالات امتحانات نهایی زبان و ادبیات فارسی و آرایه های ادبی و تاریخ ادبیات
 
قالب وبلاگ
نويسندگان
لینک دوستان

سئوالات امتحان درس : ادبیات فارسی ( 3 ) تخصصی

مدّت امتحان :  80 دقیقه

سال : سوم نظام جدید متوسطه            رشته : ادبیات و علوم انسانی

تاریخ امتحان : 10 / 06/1384

دانش آموزان و داوطلبان آزاد سراسر کشور در شهریور ماه سال تحصیلی 83 – 84

اداره ی کل سنجش و ارزشیابی تحصیلی

ردیف

سئوالات

نمره

الف

1

معنی ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید .

در بند کرد روی زمین را چو زال زر

          بهمن به دست لشکر گیتی ستان برف .

 

1

2

فایده ی تقرب به ملوک رفعت منزلت است و اصطناع دوستان و قهر دشمنان .

1

3

مجملش گفتم ، نگفتم زان بیان 

                    ورنه هم افهام سوزد ،هم زبان .

75/0

4

چو صیتش در افواه دنیا فتاد   

                    تزلزل در ایوان کسرا فتاد .

75/0

5

لاجرم چون سلطان پادشاه شد ، این مرد بر مرکب چوبین نشست .

5/0

6

چون به مقام خویش باز آمد ، سفره خواست تا تناولی کند .

5/0

7

تنت بر تک رخش مهمان کنم  

                   به گرز و به کوپال درمان کنم .

5/0

8

آدمیان زبده و خلاصه ی کاینات اند .

25/0

9

هدهد پرنده دانایی بود و افسری بر سر داشت .

25/0

10

این شاگرد تو ، به لباس علم درشتی کرد . ( حذف )

25/0

11

در آسمان و زمین ، هول کرده بود کمین .

25/0

ب

12

با توجه به ابیات و عبارات زیر معنی لغات مشخص شده را بنویسید .

بروهای چهرش پر آژنگ شد .

 

25/0

13

چون حمال بیامد چهار رزمه از جامه ها بر هم نهاد .

25/0

14

کتاب او در جو تأمل و تَنَبه شناور است . ( حذف )

25/0

15

سزد گر ببری زبان جری را .

25/0

16

موجه ی این محیط طوفان زاست .

25/0

17

و اهل طرب در کرجی ها نشسته اند .

25/0

18

 جوحی وصله ای جامه به صراف داد .

25/0

19

به رخ چون بهشت و به بالا چو ساج .

25/0

ج

20

خودآزمایی

مفهوم کنایی « کُله بر زمین زدن » چیست ؟

 

5/0

21

تغییر دادن جای تکیه در کدام واژه ی بیت زیر باعث تغییر معنا می شود ؟

   قمری ریخته بالم به پناه که روم 

               تا به کی سرکشی ای سرو خرامان از من ؟

5/0

22

در بیت زیر « بنفشه » نماد چیست ؟

   بر سجده ی احساس بنفشه است نشانی 

       سجاده ی سبزی که به الوند گشوده است .

5/0

23

در شعر « و پیمان برادری ات  /   با جبل نور  /   چون آیه های جهاد  /  محکم » واژه ی « محکم » چه ایهامی دارد ؟

5/0

24

منظور از « خردمایه ی خط فروش ارزان قلم » چیست ؟ ( حذف )

5/0

25

زاویه ی دید عبارت زیر را مشخص نمایید  .

طلبه ی جوان در آن سرمای کشنده ، برف را می کوبید و پیش می رفت یا برف کوبیده را بیش می کوبید .

5/0

26

با توجه به عبارت زیر ، سعدی برای کتاب گلستان چه فوایدی برشمرده است ؟

فصلی در همان روز اتفاق بیاض افتاد در لباسی که متکلمان را به کار آید و مترسلان را بلاغت افزاید .

5/0

27

در بیت « من آنم که در پای خوکان نریزم  /  مر این قیمتی دُر لفظ دَری را » دیدگاه ناصر خسرو در مورد مدح و ستایش گری چیست ؟

5/0

د

28

دانش های ادبی

نثر منشیان و دبیران عهد غزنوی چه نامیده می شود ؟

 

25/0

29

موضوع اصلی کتاب « تاریخ بیهقی » چیست ؟

25/0

30

« آرمان رنو » شاعر فرانسوی قرن نوزدهم ، از کدام شاعر بزرگ ایران تأثیر پذیرفته است ؟

25/0

31

در شعر « چگونه خاک نفس می کشد ؟   /  بیندیشیم . » کدام آرایه ی ادبی باعث خیال انگیزی شعر شده است ؟

25/0

32

آثار زیر از چه کسانی است ؟

الف ) پالیزبان            ب ) سوگ سیاوش ( حذف )

5/0

33

در نقد لغوی ، نقاد از چه دیدگاهی یک اثر را بررسی می کند ؟

5/0

34

درون مایه های غزلیات « فخرالدین عراقی » چیست ؟

5/0

35

در بیت زیر دو آرایه ی ادبی بیابید .

    پیل فنا که شاه بقا ، مات حکم اوست

            هم بر پیادگان شما نیز بگذرد .

5/0

ه

36

درک مطلب

بیت « چنان گرم در تیه قربت براند   /    که در سدره جبریل از او باز ماند . » به کدام واقعه ی زندگی پیامبر اشاره دارد ؟

 

5/0

37

با توجه به بیت زیر ، مولوی علت روی آوردن سرنوشت بد را در چه می داند ؟

   هر که داد او حسن خود را در مزاد 

        صد قضای بد سوی او رو نهاد .

5/0

38

پیام بیت زیر را بنویسید .

   زبان بریده به کنجی نشسته صمٌ بکم 

        به از کسی که نباشد زبانش اندر حکم .

5/0

39

با توجه به بیت های زیر به پرسش ها پاسخ دهید .

   به پر پشه ای در جای جانی 

              درون نقطه ی چشم آسمانی

   بدین خردی که آمد حبه ی دل  

           خداوند دو عالم راست منزل

الف ) علت با ارزش بودن دل چیست ؟           

ب ) مفهوم کلی بیت اول را بنویسید .

 

 

5/0

5/0

40

مفهوم عبارت « این جهان گذرنده را خلود نیست و همه بر کاروان گاهیم و پس یک دیگر می رویم .» چیست ؟  ( حذف )

5/0

41

در بیت « بترس از جهان دار یزدان پاک   /   خرد را مکن با دل اندر مغاک . » رستم چه توصیه ای به اسفندیار می کند ؟

5/0

42

در بیت « چون فروآیی به وادی طلب   /   پیشت آید هر زمانی صد تعب . » عطار وادی طلب را چگونه معرفی می کند ؟

5/0

و

43

حفظ شعر : بیت های ناتمام زیر را کامل کنید .

بگفتا : باغبان معذور می دار                

                     ............................

 

5/0

44

گشتم مقیم بزم او ، ...................   

       گشتم حقیر راه او ، ..................... بشکنم .

5/0

 

[ یکشنبه ۱۳۸٧/٦/٢٤ ] [ ۱٢:٥۸ ‎ق.ظ ] [ مسعود سخندان ]

سئوالات امتحان درس : ادبیات فارسی ( 3 ) تخصصی

مدّت امتحان :  80  دقیقه

سال : سوم نظام جدید متوسطه  رشته : ادبیات و علوم انسانی

تاریخ امتحان : 05/03/1384

دانش آموزان و داوطلبان آزاد سراسر کشور در خرداد ماه سال تحصیلی  1383 – 1384

اداره ی کل سنجش و ارزشیابی تحصیلی

ردیف

سئوالات

نمره

الف

 

1

معنی ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید .

 

این مرد از کرانه بجستی و فرصتی جستی و تضریب کردی

 و المی بزرگ بدین چاکر رسانیدی .

 

 

1

2

از روی خاک سر به میان سما کشید 

                 آن خنگ بادپای گسسته عنان برف ( حذف )

1

3

به اعضا پشه ای همچند پیل است  

                   در اسما قطره ای مانند نیل است .

75/0

4

چون دمنه بدید که شیر در تقریب گاو چه ترحیب می نماید ،

 خواب و قرار وی بشد .

75/0

5

تو نیز اگر توانی  ، سر خویش گیر و راه مجانبت پیش .

5/0

6

سخن های ناخوش ز من دور دار   

                  به بدها دل دیو رنجور دار .

5/0

7

چون داد عادلان به جهان در ، بقا نکرد  

           بیداد ظالمان شما نیز بگذرد .

5/0

8

امکان ندارد احدی بتواند قلمش را بزند .

25/0

9

انسان کامل عالم را راست کند .

25/0

10

بازرگان حمال را قراضه ای بداد .

25/0

11

کتابی بود در ماترک پدرم .  ( حذف )

25/0

ب

12

با توجه به ابیات و عبارات زیر معنی لغات مشخص شده را بنویسید .

از او دور شد دانش و فرهی .

 

25/0

13

شخص ، آزادمردان را اصطناع کند . ( حذف )

25/0

14

نتوانستند نزدی آتش شدن از تبش .

25/0

15

خدایت ثنا گفت و تبجیل کرد .

25/0

16

یکی نیز بگرفت خنیاگری را .

25/0

17

چرا در ترقیم این صفحات از عقلا دلالت نخواستی ؟ ( حذف )

25/0

18

که ما وی را اندر ورد نماز چنان همی بینیم .

25/0

19

جرگه ی شکارگاه مرال است .

25/0

ج

20

خودآزمایی

در مصراع « نهد زرین قدح در صحن بستان » منظور از

 « قدح زرین » چیست ؟ ( حذف )

 

5/0

21

منظور از عبارت « خام دست خامه به دست » چیست ؟ 

( حذف )

5/0

22

مقصود مولانا از بیت « قافیه اندیشم و دلدار من    / 

   گویدم مندیش جز دیدارمن » چیست ؟

5/0

23

در بیت زیر مقصود شاعر ا ز « دریا » و « شبنم » چیست ؟

    چون به دریا می توانی راه یافت    

         سوی یک شبنم چرا باید شتافت .

5/0

24

با توجه به بیت زیر چرا شاعر گل ها را رنگ پریده توصیف

 می کند ؟

         به تماشای غنچه های شهید  

             گل به رنگ پریده می آید .

5/0

25

در بیت « به یک کرامت آبی نگاه دوخته اید  /

کدام پنجره این گونه باز سوی خداست .» ،

 « کرامت آبی » در چه مفهومی به کار رفته است ؟

5/0

26

مفهوم کنایی « برباد نشاندن » را با توجه به عبارت زیر

 بنویسید .

چون دمنه از اغرای شیر بپرداخت ، خواست که گاو را

ببیند و او را هم برباد نشاند .

5/0

27

مفهوم عبارت « سنگ سراچه ی دل به الماس آب دیده

می سفتم . » چیست ؟

5/0

د

28

دانش های ادبی

کتاب « لطایف الطوایف » از کیست ؟

 

25/0

29

مجموعه سروده های عاشورایی سید حسن حسینی چه نام دارد ؟

25/0

30

نام دیگر کتاب « تاریخ بیهقی » چیست ؟

25/0

31

یکی از آثار منثور « شیخ محمود شبستری » را نام ببرید .

25/0

32

معانی مختلف ایهام به کار رفته را در بیت زیر بنویسید .

 نه همین می رمد آن نوگل خندان از من 

               می کشد خار در این بادیه ، دامان از من .

5/0

33

هر یک از آثار زیر جزءِ کدام دسته از انواع نثر فارسی هستند ؟

  الف ) قصص الانبیا              ب ) حبیب السیر

5/0

34

در عالم هنر و ادب سخن نمادین به چگونه بیانی گفته می شود ؟

5/0

35

در بیت زیر مشبه و مشبهٌ به را مشخص کنید .

   بر گل سرخ از نم اوفتاده لآلی 

                    هم چو عرق بر عذار شاهد غضبان

5/0

ه

36

درک مطلب

با توجه به عبارت زیر به پرسش ها پاسخ دهید .

   چون حسنک بیامد ، خواجه برپای خاست ؛ چون او این

مکرمت بکرد ، همه برپای خاستند . بوسهل زوزنی برخشم

 خود طاقت نداشت ؛ برخاست نه تمام و بر خویشتن می ژکید. خواجه احمد او را گفت : «در همه کارها ناتمامی .» وی

نیک از جای بشد .

الف) علت عصبانیت بوسهل چه بود ؟

با توجه به عبارت بالا « بر خویشتن می ژکید » یعنی چه ؟

 

 

 

 

 

 

5/0

5/0

37

با توجه به ابیات به پرسش ها پاسخ دهید .

       که گر من دهم دست بند ورا  

                       و گر سرفرازم گزند ورا

       دو کار است هر دو به نفرین و بد  

                 گزاینده رسمی نوآیین وبد

       هم از بند او بد شود نام من  

                         هم از کشتنش بد سرانجام من

   الف ) منظور از « دو کار » چیست ؟

   ب )   در چه صورت رستم عاقبت شومی خواهد داشت ؟

 

 

 

 

 

5/0

5/0

38

در بیت « مرکب استانید و پس آواز داد    / 

   آن سلام و آن امانت باز داد .» منظور از امانت چیست ؟

5/0

39

پیام اخلاقی حکایت زیر را بنویسید .

   « شیطان را پرسیدند که کدام طایفه را بیشتر دوست داری؟

گفت : « دلالان را. » گفتند : « چرا ؟ » گفت:« از بهر آن

 که من به سخن دروغ از ایشان خرسند بودم، ایشان سوگند

دروغ را نیز بدان افزودند .»!

5/0

40

مفهوم کلی بیت « اگر یک ذره را برگیری از جای   /

   خلل یابد همه عالم سراپای » چیست ؟

5/0

41

در بیت زیر منظور از « دشت » و « راه نورد » چیست ؟

 از راهروان سفر عشق در این دشت    

               گلگونه سرشکی است اگر راه نوردی است .

 

1

 

و

42

حفظ شعر            بیت های ناتمام زیر را کامل کنید .

چو شمعم برفروز از ........................    

                 بر آن آتش دلم ........................... زن .

 

5/0

43

باز آمدم چون عید نو ، تا قفل زندان بشکنم  

                      ...................................... .

5/0

 

[ یکشنبه ۱۳۸٧/٦/٢٤ ] [ ۱٢:٤٩ ‎ق.ظ ] [ مسعود سخندان ]

سئوالات امتحان نهایی درس : ادبیات فارسی ( 3 )

رشته : ادبیات و علوم انسانی

مدت امتحان :  

 90 دقیقه

سال سوّم نظام جدید آموزش متوسطه

تاریخ امتحان :

29/10/1383

دانش آموزان و داوطلبان آزاد استان گلستان دردی ماه 1383

اداره ی کل سنجش و ارزشیابی تحصیلی

ردیف

سئوالات

بارم

الف

1

معنی ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید .

یتیمی که ناکرده قرآن درست  

                      کتب خانه ی چند ملت بشست .

 

1

2

عمر، برف است و آفتاب تموز  

                    اندکی ماند و خواجه غره هنوز .

1

3

ولکن خلیفه را چندگونه صورت کردند تا نیک آزار گرفت

 و از جای بشد .

75/0

4

چون به نماز برخاستند ، بیشتر از آن کرد که عادت او ، تا ظن صلاح در حق او زیادت کنند .

 

75/0

5

پسران بازرگان عظت پدر بشنودند و منافع آن نیکو بشناخت .

5/0

6

موجه ی این محیط طوفان زا است  

                گرچه به چشم آرمیده می آید .

5/0

7

آن معاندان را به قعر اسفل درکات دوزخ فرستادند . ( حذف )

5/0

8

من به جوانی به قفس باز افتادم . ( حذف )

25/0

9

او را فرزندان در رسیدند .

25/0

10

گفت رفتم در هلاک جانور .

25/0

11

به نام نقش بند صفحه ی خاک .

25/0

ب

12

معنی لغات مشخص شده را با توجه به ابیات و عبارات زیر بنویسید .

کمندی به فتراک زین بر ببست   

             بر آن باره ی پیل پیکر نشست .

 

25/0

13

دو چیز طیره ی عقل است: دم فروبستن   

             به وقت گفتن و گفتن به وقت خاموشی .

25/0

14

اگر شاعری را تو پیشه گرفتی     

                     یکی نیز بگرفت خنیاگری را .

25/0

15

صد هزاران خلق سودایی از او .

25/0

16

سال پیرار مرا بفرمود تا بیاض کنم . ( حذف )

25/0

17

و نرگس و ریاحین  ، گرد بر گرد تخت او برست . و حله ی بهشت بیاوردند تا بپوشید .

25/0

18

در یک دستش ابریقی است .

25/0

19

بهلول را گفتند : دیودانگان بصره را بشمار . گفت : از حیز شمار بیرون است .

25/0

ج

20

درک مطلب

با توجه به ابیات زیر به پرسش ها پاسخ دهید .

1 – ورا هوش در زاولستان بود     

                     به دست تهم پور دستان بود .

       الف ) مفهوم مصراع اول چیست ؟                      ب ) منظور از « دستان » کیست ؟

2 – چو او شهر ایران به گشتاسب داد 

                  نیامد تو را هیچ از آن تخت یاد .

      مرجع ضمیر« او » کیست ؟

 3 – سخن های ناخوش ز من دور دار

                  به بدها دل دیو رنجور دار .

       مرجع ضمیر« من » کیست ؟

4 – مگوی آن چه هرگز نگفته است کس 

              به مردی مکن باد را در قفس .

      مفهوم مصراع دوم را بنویسید .

5 – که گر من دهم دست بند ورا  

                       و گر سر فرازم گزند ورا

      دو کار است هر دو به نفرین و بد

                  هم از کشتنش بد سرانجام من .

     الف ) منظور از « دو کار » چیست ؟        

     ب ) در چه صورتی رستم عاقبت شومی خواهد داشت ؟

6 – دلیل اسفندیار برای بستن دست رستم چه بود ؟

 

2

 

21

متن زیر را به دقت بخوانید و به سئوالات پاسخ دهید .

  بوسهل را طاقت برسید ، گفت  خداوند  را کرا کند که با چنین سگ قرمطی که بردار خواهند کرد به فرمان امیرالمومنین ، چنین گفتن ؟ خواجه به خشم در بوسهل نگریست  ، حسنک گفت سگ ندانم که بوده است خاندان من و آن چه مرا بوده است ، جهانیان دانند . جهان خوردم و کارها راندم . این خواجه که مرا این می گوید مرا شعر گفته است و بر در سرای من ایستاده است .

1 – منظور از « خداوند » در سطر اول کیست ؟

2 - « خواجه » درسومین سطر کیست ؟

3 – منظور از « سگ قرمطی » در این متن چه کسی است ؟

4 – در عبارت : « مرا شعر گفته است . » از جهت موضوعی چه شعری مورد نظر است ؟

 

 

 

 

 

5/0

5/0

5/0

5/0

د

22

آثار زیر از چه کسانی است ؟      

 الف )  فرج بعد از شدت        ب ) سوگ سیاوش ( حذف )

 

5/0

23

نوع نثر هر یک از کتاب های زیر را بنویسید .

الف ) تاریخ بیهقی              ب ) تاریخ جهانگشا

5/0

24

در بیت زیر دو آرایه ی ادبی بنویسید .

 از پی هر شکست ، پیروزی است

           از دل شب ، سپیده می آید .

5/0

25

نماد یا رمز چه مفهومی دارد ؟

1

26

درون مایه ی غزلیّات «‌فخر الدین عراقی » چیست ؟

5/0

ه

27

خود آزمایی

با توجه به بیت (( قمر را روشنایی نامه داده       /      عطارد  را دوات و خامه داده )) چه رابطه ای بین ( عطارد و دوات و خامه ) وجود دارد ؟

 

5/0

28

در داستان « شیر و گاو » از کتاب کلیله و دمنه ((دمنه و کلیله )) نماینده و بیانگر چه شخصیت هایی هستند ؟

5/0

29

منظور از جمله ی « مردم به دل مردم است . » یعنی چه ؟   ((  حذف ))

5/0

30

منظور از عبارت « خام دست خامه به دست » چیست ؟       ((  حذف ))

5/0

31

در شعر « به گونه ی ماه ، نامت   /   زبانزد آسمان ها بود    /       و پیمان برادری ات    /     با جبل نور   /      چون آیه های جهاد    /     محکم .» ( محکم ) چه ایهامی دارد ؟

5/0

32

بیت « دلم شکسته تر از شیشه های شهر شماست   /   شکسته باد کسی کاین چنینمان می خواست . » به چه حادثه ای اشاره می کند ؟

5/0

33

عذر آوری مرغان در داستان « سی مرغ و سیمرغ » بیانگر چیست ؟

5/0

34

شعر زیر چه چیزی را توصیف می کند ؟

« چه زمهریر غریبی!  /  شکست چهره ی مهر  /  فسرد سینه ی خاک /  شکافت زهره ی سنگ . » 

5/0

و

35

حفظ شعر : ابیات زیر را کامل کنید .

سلسله ی .....................................         

   هر که در این حلقه نیست ، فارغ از این ماجراست .

5/0

36

خوان کرم گسترده ای ، ................. خویشم برده ای      

 گوشم چرا مالی اگر ،‌من گوشه ی ............ بشکنم .

5/0

 

[ چهارشنبه ۱۳۸٧/٦/٢٠ ] [ ٧:٠٦ ‎ق.ظ ] [ مسعود سخندان ]

سئوالات امتحان درس : ادبیات فارسی ( 3 )

مدّت امتحان :   90 دقیقه

سال : سوم نظام جدید متوسطه  رشته : ادبیات و علوم انسانی

تاریخ امتحان :

05/06/1383

دانش آموزان و داوطلبان آزاد استان گلستان در شهریور  ماه سال تحصیلی  1382 - 1383

اداره ی کل سنجش و ارزشیابی تحصیلی

ردیف

سئوالات

نمره

الف

1

معنی ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید .

تفرج کنان بیرون رفتیم ، در فصل ربیعی که صولت برد آرمیده بود و اوان دولت ورد رسیده .

 

1

2

همیشه چشم نهاده بودی تا پادشاهی بزرگ و جبار بر چاکری خشم گرفتی و آن چاکر را لت زدی .

1

3

یار ناپایدار دوست مدار   

                     دوستی را نشاید این غدار .

75/0

4

اگر چه باغچه ها را کسی لگد کرده  

       ولی بهار فقط در تصرف گل هاست .

75/0

5

چو صیتش در افواه دنیا فتاد .

5/0

6

که گوید برو دست رستم ببند   

               نبندد مرا دست چرخ بلند .

5/0

7

یک دو پندش داد طوطی بی نفاق  

          بعد از آن گفتش سلامٌ الفراق .

5/0

8

غایت کار آدمی مرگ است .

25/0

9

هر دو دهای تمام داشتند .

25/0

10

مرا در دکان مهمی هست .

25/0

11

قیامت را مانست .

25/0

ب

12

معنی لغات مشخص شده را با توجه به ابیات و عبارات زیر بنویسید .

ورا هوش در زاولستان بود .

 

25/0

13

آن معاندان نابه کار خونخوار را به قعر اسفل درکات دوزخ فرستاد . ( حذف شده است . )

25/0

14

جرگه ی شکارگاه مرال است .

25/0

15

و آن طایفه که هیچ ندارند از این سه ناقصان اند و ایشان اند که از بهایم اند .

25/0

16

علی به نوافل و فضایل نماز ابتدا کرد .

25/0

17

در یک دستش ابریقی است .

25/0

18

گرچه مورم ولی آن حوصله با خود دارم  

          که ببخشم بود ار ملک سلیمان از من .

25/0

19

گردش زمان ، عیش ربیع آن را به طیش خریف مبدل نکند .

25/0

ج

20

درک مطلب

منظور از مصراع دوم بیت زیر چیست ؟

        بترس از جهاندار یزدان پاک 

                 خرد را مکن با دل اندر مغاک .

 

5/0

21

بیت زیر اشاره به چه داستانی دارد ؟

       نوح و موسی را نه دریا یار شد  

              نه بر اعداشان به کین قهار شد ؟

5/0

22

با توجه به عبارت : « بوسهل با جاه و نعمت و مردمش در جنب امیر حسنک یک قطره آب بود از رودی – فضل جای دیگر نشیند . - » به سئوالات پاسخ دهید .

  الف ) حسنک عالم تر بود یا بوسهل ؟      

   ب )  حسنک قدرتمند تر بود یا بوسهل ؟

 

 

5/0

5/0

23

بیت « پرندگان هوا دسته دسته جان دادند /  گل آوران چمن ، جاودانه پژمردند . »

 بیانگر چه فصلی است ؟

5/0

24

در بیت « پشه کی داند که این باغ از کی است     /      کاو بهاران زاد و مرگش در دی است .» مقصود از« پشه » و « باغ » چیست ؟

5/0

25

منظور از « کهنه کتاب » در بیت زیر چیست ؟

  کس ز آغاز و ز انجام جهان آگاه نیست  

            اول و آخر این کهنه کتاب افتاده است .           

5/0

د

26

دانش های ادبی

مجموعه شعر « پالیزبان » از کیست ؟

 

25/0

27

« مردی در تبعید ابدی » اثر کیست ؟

25/0

28

کتاب « منطق الطیر » در چه قالبی سروده شده است ؟

25/0

29

تخلص شعری استاد جلال الدین همایی چه بود ؟

25/0

30

نماد یا رمز چه مفهومی دارد ؟

1

31

انواع زاویه ی دید یا راوی داستان را نام ببرید .

5/0

32

اغلب آثار ناصر خسرو در حوزه ی کدام نوع ادبی به شمار می روند ؟

5/0

ه

33

خودآزمایی

بیت « شبی برنشست از فلک برگذشت          /           به تمکین و جاه از ملک در گذشت . »

به کدام واقعه اشاره دارد ؟

 

5/0

34

منظور از « گریبان دریده بودن گل » چیست ؟

5/0

35

« باد در مشت داشتن » کنایه از چیست ؟

5/0

36

در شعر « چگونه خاک نفس می کشد ؟              بیندیشیم ... » قسمت مشخص شده چه آرایه ای دارد ؟

25/0

37

در عبارت زیر که از درس « تولدی دیگر » انتخاب شده است ، منظور از بخش معین شده کیست ؟

« به دلیل ترخیص زودهنگام مریم از بیمارستان ، تمام برنامه های دیدار از نورسیده به عهده ی ما بود. »

25/0

38

در کدام کلمه ی بیت زیر ، تغییر تکیه باعث تغییر معنا می شود ؟ معنای آن را بنویسید .

   « قمری ریخته بالم ، به پناه که روم            /    

     تا به کی سرکشی ای سرو خرامان از من  »

75/0

39

معنای کنایی « گرم شکمی » و « بربادنشاندن » را بنویسید .

1

40

در مصراع اول شعر « به گونه ی ماه نامت   /    زبانزد آسمان ها بود . » به کدام یک از القاب حضرت عباس اشاره دارد ؟

25/0

و

41

حفظ شعر        بیت های ناتمام زیر را کامل نمایید .

تاب بنفشه می دهد طره ی مشک سای تو                 پرده ی ..................................................

 

5/0

42

سعدی ........................................     

              گو همه دشنام گو ، کز لب شیرین دعاست .

5/0

 

    مؤفق و سربلند باشید .                               

                      جمع نمرات

20

 

[ چهارشنبه ۱۳۸٧/٦/٢٠ ] [ ٧:٠٠ ‎ق.ظ ] [ مسعود سخندان ]

سئوالات امتحان نهایی درس : ادبیات فارسی ( 3 )

رشته : ادبیات و علوم انسانی

مدت امتحان :   80 دقیقه

سال سوّم نظام جدید آموزش متوسطه

تاریخ امتحان : 26/03/1383

دانش آموزان و داوطلبان آزاد استان گلستان در خرداد ماه 1383

اداره ی کل سنجش و ارزشیابی تحصیلی

ردیف

سئوالات

بارم

الف

1

معنی ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید .

حال حسنک دیگر بود که بر هوای امیر محمد و نگاه داشت دل و

 فرمان محمود ، این خداوندزاده را بیازرد .

 

1

2

بدین خردی که آمد حبه ی دل     

                   خداوند دو عالم راست منزل .

1

3

آیینه ی عریانی زیبای معانی است  

                 این حجله ی سبزی که خداوند گشوده است .

75/0

4

چون به نماز برخاستند ، بیشتر از آن کرد که عادت او ،

تا ظن صلاح در حق او زیادت کنند .

75/0

5

پسران بازرگان عظت پدر بشنودند و منافع آن نیکو بشناخت .

5/0

6

بری دان از افعال چرخ برین را    

                 نشاید ز دانا نکوهش بری را .

5/0

7

یا خون شهیدی است که جوشد ز دل خاک  

        هر جا که در آغوش صبا غنچه ی وردی است .

5/0

8

اگر مسارعت نمایی .

25/0

9

من به جوانی به قفس باز افتادم .

25/0

10

بختتان تابیده ، ساعتی دیگر به محضر سلطان می روید .

( حذف )

25/0

11

مرا در دکان مهمی هست .

25/0

ب

12

با توجه به عبارات و ابیات زیر معنی لغات مشخص شده را

بنویسید .

سرانجام داماد گرامی ، متعلقان را به منزل خود منتقل کردند .

 

25/0

13

و این بس عجب نیست که تنزیل مجید خبر می دهد .

25/0

14

خسرو و بزرگان و مُغَنی ها و اهل طرب در کَرجی ها نشسته اند .

5/0

15

عراقی طالب درد است دائم  

                به بوی آن که درمانش تو باشی .

25/0

16

عنان تمالک و تماسک از دست او بشد .

25/0

17

بیهقی خوب زیستن را آن می داند که شخص آزادمردان

را اصطناع کند و تخم نیکی بپراکند . ( حذف )

25/0

18

خدایش جا در جَنان کناد . ( حذف )

25/0

ج

19

درک مطلب

بیت « یتیمی که ناکرده قرآن درست /  کتب خانه چند

ملت بشست »   الف ) در توصیف کیست ؟

 ب ) منظور از « شستن کتب خانه ی چند ملت » چیست ؟

 

5/0

5/0

20

با توجه به متن داده شده به پرسش ها پاسخ دهید .

نمرود بگفت : « مرا آرزوست که با ابراهیم دوستی گیرم

و با خداوند وی بسازم و بگروم که چنین که دیدم 

 سزاست او را خدمت کردن .» ندیمان ترسیدند که چون

 ابراهیم به نمرود نزدیک شود ، نمرود فرمان وی کند

 و کار و بار و حشمت ایشان برود . گفتند :« چندین سال

خداوندی کردی ، اکنون بندگی کنی ؟ » او را از

گرویدن باز داشتند و گفتند :« این رای ضعیف بود . »

الف ) آرزوی نمرود چه بود ؟

 ب )  اند یشه ی ندیمان چه بود ؟

 ج )   چرا نمرود می خواست با خدای ابراهیم بسازد ؟

  د )   ندیمان به نمرود چه گفتند و چه کردند ؟

 

 

 

 

 

5/0

5/0

5/0

5/0

21

منظور از « ترکی تاز کردن » در بیت زیر چیست ؟

طوطی مرده چنان پرواز کرد   

                کافتاب شرق ترکی تاز کرد .

 

22

در تحلیل نهایی که از بیت زیر می کنیم ، مقصود از

« بهار» و « گل ها »چیست ؟

  اگر چه باغچه ها را کسی لگد کرده  

                  ولی بهار فقط در تصرف گل ها ست .

5/0

د

23

دانش های ادبی

الف ) کمال الدین اصفهانی ملقب به چیست ؟

ب ) چرا به این لقب نامیده شده است ؟

 

5/0

24

آثار زیر از چه کسانی است ؟

الف) بهارستان                ب ) لطایف الطوایف

5/0

25

در داستان طوطی و بازرگان ، طوطی و قفس نماد چه

 چیزهایی هستند ؟

5/0

26

سه نمونه از ویژگی های نثر مرسل را بنویسید .

75/0

27

در مصراع « این صدا در کوه دل ها بانگ کیست ؟ »

طرفین تشبیه را مشخص نمایید .

5/0

28

موضوع مثنوی معنوی سروده ی مولانا جلال الدین مولوی چیست ؟

25/0

ه

29

خودآزمایی

در بیت زیر مقصود از « دریا » و « شبنم » چیست ؟

چون به دریا می توانی راه یافت        /  

        سوی یک شبنم چرا باید شتافت .

 

5/0

30

در بیت «شما چه قدر صبور و چه قدر خشم آگین /

 حضورتان چو تلاقی صخره با دریاست .» صخره و دریا

 هر کدام نماد چه هستند ؟

5/0

31

تغییر دادن جای تکیه در کدام کلمه ی بیت زیر باعث تغییر

 معنا می شود ؟ معانی آن را بنویسید .

قمری ریخته بالم . به پناه که روم        /   

    تا به کی سرکشی ای سرو خرامان از من.

5/0

32

« باد در مشت داشتن » کنایه از چیست ؟    (( حذف ))

5/0

33

 (بپیچم و بپیچانم ) در بیت زیر چه مفهومی دارد ؟

             که چندین بپیچم که اسفندیار         

               مگر سر بپیچاند از کارزار

5/0

34

مفهوم کنایی (( سنگ سراچه ی دل به الماس آب دیده می سفتم . )) را بنویسید .

5/0

35

اصحاب صفّه و تابعین چه کسانی بوده اند ؟

5/0

و

36

حفظ شعر : بیت های زیر را کامل نمایید .

مردان خدا پرده ی پندار دریدند .                    

................................................ .

 

5/0

37

یکی .................... نالان در این دشت  

           به چشم خون فشان ..................  می کشت .

5/0

 

[ چهارشنبه ۱۳۸٧/٦/٢٠ ] [ ٦:٤٩ ‎ق.ظ ] [ مسعود سخندان ]

سئوالات امتحان درس : ادبیات فارسی ( 3 ) تخصصی

مدّت امتحان :  80 دقیقه

سال : سوم نظام جدید متوسطه            رشته : ادبیات و علوم انسانی

تاریخ امتحان : 18 / 06 / 1382

دانش آموزان و داوطلبان آزاد استان گلستان در شهریور ماه سال تحصیلی 81 – 82

اداره ی کل سنجش و ارزشیابی تحصیلی

ردیف

سئوالات

نمره

الف

1

معنی ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید .

و هر که را رای ضعیف و عقل سخیف است از درجت عالی به رتبت خامل گراید .

 

1

2

صبر کردند تا از فرایض و سنن فارغ شد و به نوافل و فضایل نماز ابتدا کرد .

1

3

 همه در جنبش و دائم در آرام  

                 نه آغاز یکی پیدا نه انجام .

75/0

4

به گونه ی ماه نامت      زبانزد آسمان ها بود  

       و پیمان برادری ات           با جبل نور .

75/0

5

موجه ی این محیط ، طوفان زاست   

                 گر چه به چشم آرمیده می آید .

5/0

6

پی پوطش و نام و ننگ آمدم .

5/0

7

 چو صیتش در افواه دنیا فتاد .

5/0

8

 و حله ی بهشت بپوشید و هیچ کس آن جا نتوانست رفتن تا سه روز .

5/0

9

چون با ایزد تعالی پیوست .       ( حذف )

25/0

10

او را فرزندان در رسیدند .

25/0

11

 

25/0

ب

12

با توجه به ابیات و عبارات زیر معنی لغات مشخص شده را بنویسید .

درخت تو گر بار دانش بگیرد  

        به زیر آوری چرخ نیلوفری را .

 

25/0

13

پسران بازرگان عظت پدر بشنودند .

25/0

14

باد خزان را بر ورق آن دست تطاول نباشد .

25/0

15

نتوانستند نزدیک آتش شدن از تبش .

25/0

16

موزه ی میکاییلی نو در پای داشت .

25/0

17

زلیخا خواست ملامت را بر ایشان غرامت کند .

25/0

18

درون حبه ای صد خرمن آمد .

25/0

19

صد هزاران خلق سودایی از او .

25/0

ج

20

درک مطلب

مصراع دوم بیت زیر کنایه از چیست ؟

گفت نه من خود پشیمانم از آن 

                دست خود خایان و انگشتان گزان .

 

5/0

212

با توجه به حکایت زیر سئوالات را پاسخ دهید .

   شیطان را پرسیدند که کدام طایفه را دوست داری ؟ گفت : « دلالان را ». گفتند : چرا ؟ گفت : « از بهر آن که من به سخن دروغ از ایشان خرسند بودم ، ایشان سوگند دروغ نیز بدان افزودند .»

الف ) چرا شیطان دلالان را دوست دارد ؟            

ب ) پیام اخلاقی داستان چیست ؟

 

 

1

22

در بیت زیر منظور از « دشت   و  راه نورد » چیست ؟

  از راهروان سفر عشق در این دشت  

        گلگونه سرشکی است اگر راه نوردی است .

5/0

23

منظور از « حامل وحی » و « سالار بیت الحرام » در بیت زیر کیست ؟

  بدو گفت سالار بیت الحرام    

          که ای حامل وحی برتر خرام .

5/0

24

مقصود از « خوکان » و « قیمتی دُر لفظ دَری » در بیت زیر چیست ؟

من آنم که در پای خوکان نریزم 

               مر این قیمتی دُر لفظ دَری را .

5/0

25

با توجه به بیت زیر چرا دهان خردمند به کلید در گنج تشبیه شده است ؟

  زبان در دهان ای خردمند چیست ؟ 

              کلید در گنج صاحب هنر .

5/0

26

« دامن کشیدن از کسی یا چیزی » در بیت زیر یعنی چه ؟

   نه همین می رمد آن نوگل خندان از من 

            می کشد خار در این بادیه دامان از من .

5/0

د

27

دانش های ادبی

موضوع بخشی از رمان « سه دیدار » نادر ابراهیمی چیست ؟

 

5/0

28

سیف فرغانی شاعر و منتقد اجتماعی چه قرنی است ؟

25/0

29

« منطق الطیر » از کیست ؟

25/0

30

در کدام نوع نقد  به آرایه های ادبی و زیبایی های بلاغی توجه می شود ؟

25/0

31

تحمیدیه در اصطلاح ادبی چیست ؟

5/0

32

راوی داستان یا زاویه ی دید در داستان « هدیه ی سال نو » کدام است ؟

25/0

33

 در بیت زیر دو آرایه ی ادبی بیابید .

  چو صیتش در افواه دنیا فتاد 

              تزلزل در ایوان کسرا فتاد .

5/0

34

در بیت زیر یک مورد کنایه پیدا کنید .

   ببینی تو فردا سنان مرا  

           همان گرد کرده عنان مرا .

5/0

ه

35

خودآزمایی

مفهوم جمله ی « مردم به دل مردم است » چیست ؟ ( حذف )

 

5/0

36

در داستان « بر دار کردن حسنک » عبارت « مشتی رند را سیم دادند که سنگ زنند . » بیانگر چیست ؟

5/0

37

در عبارت « همیشه پاسخ را در آستین داشت .» « پاسخ در آستین داشتن » کنایه از چیست ؟ ( حذف )

5/0

38

در بیت زیر به نظر مولانا زندگی واقعی عاشقان در چیست ؟

   ای حیات عاشقان در مردگی 

               دل نیابی جز که در دل بردگی .

5/0

39

منظور شاعر از « باد   و  شمع  » در بیت زیر چیست ؟

   بادی که در زمانه بسی شمع ها بکشت 

          هم بر چراغدان شما نیز بگذرد .

5/0

40

در بیت زیر منظور از « پیغام های سرد » چیست ؟

   نه هم چو من که هر نفس از باد زمهریر

         پیغام های سرد دهد بر زبان برف .

5/0

41

تابعین چه کسانی بوده اند ؟

5/0

42

 

در داستان « شیر و گاو » از کلیله و دمنه ؛ « شیر  و  گاو » هر یک نماینده و بیانگر چه شخصیت هایی هستند ؟

5/0

و

42

حفظ شعر : بیت های ناتمام زیر را کامل نمایید .

خوش چمنی است عارضت ........................      حافظ خوش کلام شد مرغ سخن سرای تو .

5/0

43

بی ته هر کس به .....................................      رخش از خون دل هرگز مشویا .

5/0

 

[ چهارشنبه ۱۳۸٧/٦/٢٠ ] [ ٦:٤٤ ‎ق.ظ ] [ مسعود سخندان ]

سئوالات امتحان نهایی     درس: ادبیات فارسی(3)      

رشته :علوم تجربی-ریاضی فیزیک

 

سال سوم متوسطه                         

تاریخ امتحان:

20/03/1385

دانش آموزان و داوطلبان آزاد سراسر کشوردر نوبت دوم (خرداد)

سال تحصیلی  1384 – 1385

ردیف

متن سئوالات

بارم

الف

1

بیت ها وعبارت های زیر رابه  نثرروان برگردانید.

به امر اعلی حضرت گردن نمی گذاره .

25/0

2

مدّتی با قفلش کند و کو کردیم .

25/0

3

طی دو سه لحمه همه چیز را به خاکستر تبدیل کرد .

25/0

4

گفت موسی : « با کی استت ای فلان ؟ »

25/0

5

ز نیرنگ زالی بد ین سان درست 

            و گرنه که پایت همی گور جُست .

5/0

6

دریا دلان راه سفر در پیش دارند  

             پا در رکاب راهوار خویش دارند .

5/0

7

خاک سیه بر سر او کز دَم تو تازه نشد 

        یا همگی رنگ شود یا همه آوازه شود      

5/0

8

حق – تعالی – چون اصناف موجودات می آفرید ،

 وسایط گوناگون در هر مقام بر کار می کرد .

75/0

9

ای طاق نهم رواق بالا            

                   بشکسته ز گو شه ی کلاهت    

75/0

10

این مرد بزرگ ،به نشاط ، قلم درنهاد . تا نزدیک نماز پیشین ،

 از این مهمات فارغ شده بود و خیلتاشان را گسیل کرده.

1

11

صیاد شادمان گشت و به تگ ایستاد ، تا ایشان را در ضبط آرد

 و کبوتران اضطرابی می کردند و هریک خود را می کوشید.

1

ب

1

معنی لغت

بیهقی اشخاص داستان وسجایای آنان را خوب به جا می آورد.                   

 

25/0

2

بازش بخواند ، باز اعراض  کند.

25/0

3

رستم کورسوی امید خود را از دست می دهد.                                           

25/0

4

گهی از خار او دستش خلیده.

25/0

5

خسوف های کژخیم شکوهش رابه ستیزبرمی خیزند.                         

25/0

6

آوای خوش هَزار تقدیم توباد.                                                               

25/0

7

برفراز آن بادهای تند گاهی قیه می کشیدند.

25/0

8

هم خطُواتش مُتقارب به هم.

25/0

پ

1

خودآزمایی

باتوجه به بیت زیر،«چراصبح دم» پیک شاعراست؟

    باد صبا دروغ زن است و تو راستگوی

             آن جا به رغم بادصبامی فرستمت.

 

5/0

2

ارتباط معنایی شعر«دوستت دارم،ازاین روکه مکافات

می کنم»رابابیت زیر بنویسید.

    هرکه دراین بزم مقرب تر است  

                    جام بلا بیشترش می دهند .

5/0

3

درشعرزیرمقصودشاعراز«یک سبدمیوه ی خورشید»چیست؟

    می شودازباغ نگاهت،هنوز/یک سبدازمیوه ی خورشید،

/چید.

5/0

4

باتوجه به داستان رستم واسفندیار،چرا اسفندیار

مغرورو ستیزه گراست؟  (ذکردوموردکافی است)

5/0

5

درعبارت زیر،سعدی به کدام صفات خداوند اشاره می کند؟

خوانِ نعمت بی دریغش همه جا کشیده .پرده ی ناموس

 بندگان به گناه فاحش ندرد.

5/0

6

نویسنده چه ایهام لطیفی رادرانتخاب عنوان«گل دسته ها

 وفلک»به کار گرفته است؟

5/0

7

با توجه به بیت « من نکردم خلق تا سودی کنم   /   

 بلکه تا بر بندگان جودی کنم . » خداوند سبب امر به عبادت را

چه می داند ؟

5/0

8

مفهوم کلی بیت « شمع جویی و آفتاب بلند    /  

  روز بس روشن و تو در شب تار . » چیست ؟

5/0

ت

1

درک مطلب

درعبارت :«فراش بادصبا را گفته تافرش زمردین بگسترد»

مقصود از«فرش زمردین»چیست؟

 

5/0

2

باتوجه به عبارت«آن چه دارم از اندک مایه حطام دنیا

حلال است وکفایت است.»به پرسش ها پاسخ دهید.  

     الف)گوینده ازکدام ویژگی اخلاقی برخوردار است؟     

           ب)مقصوداز «حطام»چیست؟

5/0

3

جمله ی:«سردی استاد ازسنگینی نفسش پیداست»

وصف چه حالتی از«کمال الملک»است؟

5/0

4

در بیت: «به باد افره این گناهم مگیر / 

 تویی آفریننده ی ماه وتیر » رستم ازخداوند چه می خواهد؟

5/0

5

باتوجه به بیت «ناگه زکمین گاه یکی سخت کمانی / 

 تیری زقضای بد بگشادبر او راست»،

    الف)مقصوداز«سخت کمان»چیست؟                         

     ب)مفهوم «بگشادبراوراست»رابنویسید؟

5/0

6

باتوجه به بیت«بازگشت ودفترخودبازکرد /

 وصف اوبرقدرفهم آغاز کرد»به پرسش ها پاسخ دهید:

    الف)مفهوم «دفترخود باز کرد»را بنویسید؟       

              ب)مقصود شاعر از مصراع دوم چیست؟

5/0

7

با توجه به بیت زیر تفاوت معنایی واژه ی « ملت » را در گذشته

 و امروز بنویسید .

« ملت عشق از همه دین ها جداست    

      عاشقان را ملت و مذهب خداست . »

5/0

8

مفهوم کنایی مصراع «‌ سر ز مُلک جهان گران بینی . » چیست ؟

5/0

ث

1

دانش های ادبی

دو ویژگی از ویژگی های نثر « جلال آل احمد »را بنویسید؟

 

5/0

2

موضوع اصلی منظومه های داستانی غنایی چیست؟

5/0

3

در« نقدفنی » نقاد به بررسی چه مسایلی می پردازد؟

5/0

4

دربیت زیر دوآرایه ادبی بیابید؟

کنارنام تو لنگر گرفت کشتی  عشق  

                     بیاکه یادتو آرامشی است طوفانی .

5/0

5

جناس رادربیت زیر بیابید ونوع آن رامشخص کنید.

 جانان من برخیز بر جولان برانیم  

                        زان جا به جولان تاخط لبنان برانیم .

5/0

6

کتاب « مرصاد العباد » اثر کیست ؟

25/0

7

عمده ی شهرت « هاتف اصفهانی » در سرودن چه قالبی است ؟

25/0

ج

1

شعر حفظی              بیت های زیر راکامل کنید.

خیمه ی اُنس مزن بردراین...............

             که اساسش همه بی موقع و...........است.

 

5/0

2

ساقیابده جامی زان شراب روحانی              ....................................

5/0

 

[ دوشنبه ۱۳۸٧/٦/۱۸ ] [ ۱٠:٠٦ ‎ب.ظ ] [ مسعود سخندان ]

ردیف

متن سئوالات ادبیات فارسی 3 عمومی در شهریور 84 کشوری

 10/06/1384

بارم

الف

1

معنی و مفهوم شعر و نثر:  بیت هاو عبارت ها ی زیر را به نثر روان بر گردانید.

هوا گرگ و میش بود.

 

25/0

2

باید در بوته ی آزمایش گذاشته شود.

25/0

3

خرد را مکن با اندر مغاک.

25/0

4

تا بار امانت در سفت جان کشد.

25/0

5

کبوتران اشارت او را امام ساختند و راه بتافتند.

5/0

6

یار بی پرده از در دیوار            در تجلی است یا اولی الابصار

5/0

7

بوسهل زوزنی بر خشم خود طاقت نداشت و بر خویشتن می ژکید.

5/0

8

دست هوا به رشته ی جان بر گره زده است 

           نزد گره گشای هوا می فرستمت.

75/0

9

نبشته آمد وبه توقیع موکد گشت و مبشران برفتند.

75/0

10

پرده ی ناموس بندگان به گناه فاحش ندرد و وظیفه ی روزی به خطای منکر نبرد.

1

11

راز نهان دار و خمش ور خمشی تلخ بود        ان چه جگر سوزه بود ، باز جگر سازه شود.

1

ب

1

معنی لغت : معنی واژگان مشخص شده را بنویسید

خبط و خطایم با خودم بود.                          

 

25/0

2

شاهد آن روضه ی فیروزه فام .

25/0

3

فرض است فرمان بردن از حکم جلودار            

25/0

4

طعمه ی شراره های سیّال خود کرد.              

25/0

5

زین نمط بیهوده می گفت آن شبان.               

25/0

6

خلق کرد انسان را از عَلَق.

25/0

7

از وظایف دادیار پی گیری جُنحه و جنایت است.

25/0

8

عقل خود را از فرط استیصال از دست می دهد.

25/0

ج

     1

دانش های ادبی

« جامی » کدام کتابش را به تقلید از« گلستان » نوشته است؟

 

25/0

2

مجموعه ی شعر« ماه نو و مرغان آواره » سروده ی کیست ؟

25/0

3

وجود سیمرغ و دیو سفید و اسفندیار رویین تن در شاهنامه به کدام زمینه ی حماسه اشاره دارد؟

25/0

4

« عطار نیشابوری » شاعر چه قرنی است؟

25/0

5

نوع نثر هر یک از آثار زیر را بنویسید؟

الف) مرزبان نامه                      ب )‌قابوس نامه

 

5/0

6

 در بیت زیردو آرایه ی ادبی مشخص کنید

 « چه غم دیوار امت را که دارد چون تو پشتیبان؟       چه باک از موج بحر ان را که باشد نوح کشتیبان؟ »

5/0

7

معمول ترین شیوه های روایت داستان چگونه است؟

5/0

8

نویسنده ی هر یک از آثار زیر را نام ببرید.

الف)بخارای من ایل من                 ب)نجوای جنون

5/0

د

1

درک مطلب

در عبارت زیر مفهوم ترکیب کنایی مشخص شده را بنویسید؟

خود گنبد چنگی به دل نمی زد. لخت و آجری با گله به گله

 سوراخ هایی برای کفترها.

 

5/0

2

با توجه به مصراع « کفی راد دارد دلی پر ز داد » از نظر رستم ، انسان خوب چه صفاتی دارد؟

5/0

3

2-با توجه به عبارت زیر مقصود از« این کوه و این آشنا » چیست؟

مکه یک کوه تاریخی دارد و این کوه یک آشنای صمیمی . این کوه را از مکه و این آشنا را از آان بگیرید دیگر چیزی باقی نمی ماند جز یک             مشت افسانه ی درهم و برهم .

 

5/0

4

بیت زیر به کدام یک از مراحل عرفان اشاره دارد ؟

      « آن که شد هم بی خبر و هم بی اثر

               از میان جمله او دارد خبر

5/0

5

با توجه به بیت« امید ها در دام حرمان درد می شد /

 بازار گرم عاشقی ها سرد می شد. » منظور از مصراع دوم

چیست؟

5/0

6

مفهوم قسمت مشخص شده در عبارت

« کباب یخ کرد از دهن می افته . » چیست؟

5/0

7

با توجه به بیتهای :            مرا دردل درخت مهربانی                   به چه ماند ؟ به سرو بوستانی

                          نه شاخش خشک گردد روز سرما           نه برگش زرد گردد روز گرما

                          نسوزد جان من یک باره در تاب            که امیدت زند گه گه بر او آب

 الف) چرا شاعر مهربانی را به درخت سرو مانند کرده است؟

ب )  در بیت سوم چه عاملی سبب می شود تا شاعر بتواند

 سختی های راه عشق را تحمل نماید ؟

 

 

 

 

5/0

5/0

ه

1

خودآزمایی

با توجه به بیت زیر شاعر چه چیزی را شرط دستیابی به کیمیای عشق می داند؟

             « جان گدازی به آتش عشق 

          عشق را کیمیای جان بینی .»

 

5/0

2

در بیت « وادی پر از فرعونیان و قبطیان است

   /    موسی جلو دار است و نیل اندر میان است . »  مراد از فرعونیان و نیل چیست؟

5/0

3

در شعر زیرمقصود شاعر از« لب دیواردل » چیست؟ چرا این تعبیر را به کار برده است؟

شب دو صف از یا کریم   بال به بال نسیم           /          از لب دیوار دلت پر کشید .

5/0

4

دو پیام محوری داستان گاو را بنویسید.

5/0

5

5-مفهوم کلی بیت « بر دل موسی سخن ها ریختند        /        دیدن و گفتن به هم آمیختند. » را بیان کنید.

5/0

6

6-در عبارت « من این نپذیرم و در عهده ی این نشوم . »  جمله ی (( در عهده ی این نشوم )) چه مفهومی دارد؟

5/0

7

7-در بیت زیر مقصود شاعر از « دل ابری و چشم بارانی » چیست؟

به پاس یک دل ابری دو چشم بارانی             /                  پر است خلوتم از یک حضور نورانی .

5/0

8

با توجه به عبارت زیر مفهوم « تاج وخسوف های کژ خیم » را بنویسید.

ولادت که روزگاری از گوهر نور بود          / 

             به سوی بلوغ می خزد و آنگاه که تاج

بر سرش نهادند            /         

       خسوف های کژ خیم شکوهش را به ستیز بر می خیزند.

5/0

و

1

حفظ شعر : بیت های ناتمام زیر را تکمیل نمایید .

خانه ی دل ما را از کرم عمارت کن                             ........................  .

 

5/0

2

گر پر از لاله ی .....................  بود دامن کوه             مرو از راه که آن خون دل ........................... است .

5/0

 

[ دوشنبه ۱۳۸٧/٦/۱۸ ] [ ٩:٥٥ ‎ب.ظ ] [ مسعود سخندان ]

ردیف

متن سئوالات نهایی  ادبیات فارسی ( 3 ) عمومی

 در شهریور 83         استان گلستان 05/06/1383

بارم

 

الف ) معنی ابیات و عبارات زیر را به نثر فارسی روان بنویسید.

 

1

موزه ی میکاییلی نو در پای و موی سر ،

زیر دستار پوشیده کرده ، اندک مایه پیدا بود .

1

2

دست هوا به رشته ی جان بر، گره زدست 

        نزد گره گشای هوا می فرستمت .

1

3

فرمان رسید این خانه از دست دشمن بگیرید 

     تخت و نگین از دست اهریمن بگیرید.

75/0

4

موش با  دهای تمام و خرد بسیار ،گرم و سرد روزگار دیده .

75/0

5

تا نگردی  بی خبر از جسم و جان 

        کی خبر یابی ز جانان یک زمان

5/0

6

از مضیق حیات درگذری  

                وسعت ملک لامکان  بینی .

5/0

7

نبندد مرا دست چرخ بلند .

5/0

8

عشق را دریای غم غمناک نیست

25/0

9

مردود همه ی جهان گشت .

25/0

10

شاهین تیز بال افق ها بودم .

25/0

11

خود گنبد چنگی به دل نمی زد .

25/0

 

ب ) با توجه به ابیات و عبارات زیر معنی واژه های مشخص شده را بنویسید .

 

1

دایه ی ابر بهاری را فرموده تا بنات نبات در مهد زمین بپرورد .

25/0

2

پر و بالش به سان اخگر پاره های زرّین برق می زد .

25/0

3

سرسبز ترین بهار تقدیم تو باد       آوای خوش هزار تقدیم تو باد .

25/0

4

جمله ی ملأ اعلی کروبی و روحانی در آن حالت متعجّب وار می نگریستند.

25/0

5

تا ضیعتکی حلال خرند.

25/0

6

باز زین و برق ها را بر گرده ی کهرها و کرند ها نهادند .

25/0

7

رستم به الحاح از شاهزاده می خواهد .

25/0

8

چون که موسی این عتاب از حق شنید .

25/0

 

ج) درک مطلب

 

1

منظور از جمله ی زیر چیست ؟

  «سردی استاد از سنگینی نفسش پیداست . »

5/0

2

در عبارت زیر منظور از جمله ی

(در عهده ی این نشوم .) چیست ؟

« من این نپذیرم و در عهده ی این نشوم . »

5/0

3

منظور از ( یک سبد از میوه ی خورشید ) در شعر زیر چیست ؟

می شود از باغ نگاهت  ، هنوز /

یک سبد از میوه ی خورشید / چید .

5/0

4

شعر زیر به چه باوری میان مسلمانان اشاره دارد ؟

(( خدا به انسان می گوید :

« شفایت می دهم /  از این رو که آسیبت می رسانم /

دوستت دارم / از این رو که مکافاتت می کنم . »

5/0

5

منظور شاعر از مصراع دوم بیت زیر چیست؟

کسی که نقطه ی آغاز هرچه پرواز است 

      تویی که در سفر عشق خط پایانی .

5/0

6

در بیت زیر چرا شاعر دل شکسته را خوش  آهنگ می داند؟

بشکن دل بی نوای ما را ای عشق 

             این ساز شکسته اش خوش آنگ تر است .

5/0

7

بیت زیر به کدام ویژگی پیامبر اسلام اشاره دارد؟

 نگار من که به مکتب نرفت و خط ننوشت

       به غمزه مسئله آموز صد مدرس شد .

5/0

8

با توجه به بیت زیر شاعر چه چیزی را شرط دست

 یابی به کیمیای عشق می داند ؟

 « جان گدازی اگر به آتش عشق   

         عشق را کیمیای جان بینی

5/0

 

د ) دانش های ادبی

 

1

در بیت زیر یک تضاد بین واژگان را بنویسید.

در حق او مدح و در حق تو ذم 

               در حق او شهد و در حق تو سم

5/0

2

سیره چیست ؟

5/0

3

موضوع اصلی کتاب تذکرة الاولیا عطار  نیشابوری چیست؟

5/0

4

دو مورد از آرایه های بیت زیر را مشخص نمایید.

همانند امواج که به شنزار ساحل راه می جویند/

دقایق عمرما نیز به سوی فرجام خویش می شتابند.

5/0

5

تراژدی چیست ؟

5/0

6

مجموعه شعر « در کوچه ی آفتاب » اثر کیست ؟

25/0

7

&l