ردیف

متن سؤالات

نمره

1

تمایز زبان وگفتار را بنویسید. (‌ زبان و گفتار چه تفاوتی با هم دارند ؟ )

5/0

2

چرا گوناگونی سبکی  و لهجه ای و...  به یگانگی زبان آسیب نمی رساند؟

5/0

3

دو تفاوت زبان وگفتار را با خط ونوشتار بیان کنید.

  1

4

راز اصلی نیاز ما به آموختن خط و نوشتار چیست؟ 

5/0

5

چرا بین شکل گفتاری و نوشتاری کلمات «خواهر و خواستگار » تفاوت وجود دارد؟

5/0

6

فواید تمایز زبان و گفتار را بنویسید .

50/1

7

اگر بخواهیم با افراد کر و لال ارتباط برقرار کنیم ، از کدام نمود زبان استفاده می کنیم ؟

0.5

8

چگونه ثابت می کنیم که کر و لال ها هم از توانایی زبان برخوردارند ؟

1

9

چهار واژه مثال بزنید که شکل گفتار و نوشتاری آنان تفاوت دارد . (‌ مثل خواهر )  

1

10

زبان یکی از توانایی های ................. است و حال آن که گفتار فقط ............... آن توانایی است.

1

11

کر و لال ها هنگام استفاده از زبان به جای استفاده از نمود .......... از نمود .........کمک می گیرند .

5/0

12

خطاهای گفتاری ناشی از چیست ؟ ( 4 مورد )  

1

13

انسان در شبانه روز چند ساعت از زبان بهره می برد ؟  

25/0

14

سابقه ی زبان و گفتار به .................. سال قبل برمی گردد ولی خط و ونوشتار پدیده ای تازه است و سابقه ی آن به زحمت به ......................... قبل بر می گردد .

50/0

15

تمایز زبان و گفتار را با بازی شطرنج و قواعد شطرنج مقایسه کنید .  

1

16

تمایز زبان و گفتار را با جدول ضرب و عمل ضرب مقایسه نمایید .

1

17

اگر انسان از زبان بی بهره بود ، چه اتفاقی می افتاد ؟ ( دو مورد )

1

18

دو سطح از سطوح مطالعه ی زبان را نام ببرید .

50/0

19

در هر یک از واژه های زیر تکواژهای آزاد ( معنی دار ) و وابسته (‌بی معنی ) را نشان دهید . 

        الف ) جنگلبان ( 50/0 )   ب ) گلاب گیری ( 1 ) 

       ج ) باغبان (50/0)               د ) خیرخواهی ( 75/0 )  

75/2

20

تعداد واج ها و هجاهای کلمات زیر را بنویسید .  

  الف) دانش    ب) کتابخانه   ج) دانشجو  د) آفرینش ه) آبادانی    

   و) تکیه گاه        ز) امید          ح) برادری       ط ) نغز

50/4

21

صحیح یا غلط بودن سوال های زیر را با علامت مناسب مشخص کنید.

افراد کرولال از نمود آوایی زبان استفاده می کنند.   ص      غ

زبان یک توانایی ذهنی است .                            ص      غ

خط ونوشتار ذاتی وطبیعی انسان است .              ص       غ

زبان وگفتار ریشه در ذات وطبیعت انسان دارد .       ص       غ

واج ها آواهای زبان هستند.                               ص       غ

در زبان فارسی کلمات با مصوت آغاز می شوند .   ص        غ

بخش صرف را بخش ساخت واژه نیز می گویند .    ص        غ

تکواژ واحد معنی داری است که به واحد های معنی دار کوچک تر بخش پذیر باشد .    ص        غ

در زبان فارسی 29 واج داریم که به 6مصوت و 23صامت تقسیم می شوند.ص  غ

از ترکیب ساخت های آوایی یک هجایی و چند هجایی جمله ساخته می شود.ص  غ

22

از قسمت چپ کلماتی را که با گزینه های سمت راست ارتباط دارد را مشخص کنید . راهنمایی : در سؤال زیر در سمت چپ یک گزینه اضافه است .    

 1   کلمات تک هجایی  (      )   الف) دانه   د) هم دانشگاهی             

2   کلمات دو هجایی    (     )   ب)  کاشانه   ه )  سیمین شهری              

3  کلمات سه هجایی   (            )      ج)  باد

4  کلمات چهار هجایی (          )

1

23

در اجرای پانتومیم(نمایش بی صدا)از کدام نمود زبان استفاده می کنیم؟‌

50/0

24

مصوت های کوتاه و بلند واژه های « کارگر» و « گفتن» را نشان دهید.  

1

25

فقط تعداد هجاهای کلمات «دانشگاه » و « آب » را بنویسید.

50/0

26

فقط تعداد واج های کلمات « خواب » و « دیده » را بنویسید.

50/0

27

واژه های « مسجد » و « باغبان» و « هم شهری » چند تکواژ دارند؟

75/0

28

با تغییر یک واج در واژه ی « باد » آن را به یک واژه ی دیگر تبدیل نمایید.

25/0

29

در زبان فارسی هیچ کلمه ای با ............... آغاز نمی شود .  

25/0

30

یک واج نام ببرید که نماینده ی چند حرف باشد .

25/0

31

مقصود از نمود حرکتی چیست ؟

50/0

32

واج های زبان به دو دسته ی ........ و ....... تقسیم می شوند .

50/0

33

زبان شناسان زبان را در سه سطح ...... و .......... و ....... مطالعه می کنند.

75/0

34

خط و نوشتار ریشه در .......... و ......... دارد.

50/0

35

تفاوت واج و حرف را بنویسید .

50/0

36

اشتباه و خطا در ........ رخ می دهد و رفع و اصلاح آن به وسیله ی ...... صورت می گیرد.

50/0

37

زبان شناسان دستور زبان را به دو بخش ...... و ....... تقسیم می کنند .

50/0

38

چرا خط و نوشتار به طور غیرمستقیم به زبان و گفتار پیوند می خورد ؟

50/0

39

واج ها ........ زبان هستند حال آن که حروف نشانه های......... هستند .

50/0

40

در چه مواقعی از زبان بهره می بریم بی آن که ضرورتاً پای گفتار در میان باشد ؟ (دو مورد )

1

41

در کدام کلمه ی زیر « و » صامت و در کدام یک مصوت است ؟ 

الف ) ورزش    ب ) آرزو

50/0

42

رفع و اصلاح اشتباهات گفتاری به چه وسیله ای انجام می گیرد ؟

50/0

43

چرا سابقه ی خط و نوشتار از سابقه ی زبان و گفتار کم تر است و پدیده ای بسیار تازه محسوب می شود؟

50/0

44

مصود از نمود آوایی چیست ؟

50/0

45

جمله ی « تعداد واج های هر زبانی متفاوت است » درست است یا نادرست

25/0

46

در کدام بخش به مطالعه ی ساخت درونی واژه می پردازند ؟

25/0

47

بخش صرف را .................................... نیز می گویند .

50/0

48

تکواژها به دو دسته ی ........... و ............. تقسیم می گردند .

50/0

49

آیا نوشتار به مرور زمان از گفتار فاصله می گیرد ؟

25/0

50

زبان شناسان زبان را در چند سطح مطالعه می نمایند ؟

25/0

ردیف

متن سؤال

نمره

1

جاهای خالی را پر کنید .      

الف ) من ..... دوستم به اردو رفتیم .

ب ) تو ..... من و برادرت به مدرسه رفتی .               

 ج ) امام حسین ( ع ) علیه یزید قیام .............. . ( کردن )

د ) همه ی ظرف ها از دستم افتاد و ............ ( شکستن )     

و ) هر یک از شما ها باید امتحان ............ .  (‌دادن )

1.25

2

با رسم نمودار درختی ، نهاد و اجزای گزاره را در جمله های زیر نشان دهید .    الف ) هوای امروز خیلی خوب است .       

ب ) دوستم را صدازدم .    پ ) حسین به پولش می نازد .   

ت ) باران تندی می بارید .     ث ) باران همه جا را سرد گردانید.

ج ) خورشید می درخشد .           

چ ) محسن دلاورانه با دشمنان وطن جنگیده است .    

ح ) همه او را علی می نامند .   

خ)مردم روستا به او دکتر می گویند.

 د ) آن مرد دانا و فرزانه مطلب مهمی را به من یاد داد .    

3

از مصدر های زیر ، زمان های داده شده را برای یک شخص دلخواه بسازید .  

الف)مضارع التزامی + ماضی استمراری از : شناختن و پریدن           

 ب ) ماضی نقلی از : ترساندن

پ ) ماضی التزامی + مضارع اخباری از : پذیرفتن                  

ت ) ماضی بعید + آینده از : انداختن   و   یافتن

ث ) ماضی مستمر از : نشستن                        

ج ) مضارع مستمر از : کاشتن                

 چ ) ماضی ساده از : خوابیدن

4

جمله های زیر را مجهول کنید .

الف ) تو دوستانت را به مهمانی دعوت کرده بودی .       

  پ ) پدرم مرا برای نماز بیدار خواهد کرد .     

ب ) دانش آموزان خوب تکالیف خود را به موقع نوشته اند .    

ت ) من هر روز دوستانم را می بینم .

ث ) ما درس هایمان را خواندیم .                        

ج ) من دوستانم را دارم می بینم .         

چ ) اکبر شاید گندم ها را درو کرده باشد .              

  ح ) شاید او خانه را بخرد .

خ ) دوستم داشت قرآن می خواند .                     

  د ) او هر روز نامه ای می نوشت .

5

ساختمان فعل های مشخّص شده در عبارت زیر چگونه است ؟

( ساده ،‌پیشوندی ، مرکّب )

      من خیلی زحمت کشیدم تا این درس را فرابگیرم .

0.50

6

در فعل های زیر ،‌ فعل کمکی را نشان دهید . 

خواهید آمد                                   شنیده باشم .

0.50

7

نوع گذر و وجه فعل جمله ی زیر چگونه است ؟             

شاید او را دیده باشیم . 

0.50

8

چرا نهاد جدا وپیوسته ی جمله ی « امام حسین (ع) با لب تشنه شهید شدند.» مطابقت ندارد؟

25/0

9

برای فعل « می پنداشتیم » یک جمله ی چهار جزیی بنویسید.

1

10

فعل « می پذیرفتند» را با حفظ شخص به زمان های ماضی التزامی ، مضارع التزامی و آینده تبدیل کنید.

75/0

11

جمله مجهول زیر رابا نهاد داده شده معلوم نمایید.   

   « بسیاری از استعدادها کشته شده اند.»( اعتیاد )

5/0

12

با کلمات « دوست دارم » جمله ای بسازید که فعل آن ساده باشد.

25/0

13

چرا نهاد جدا و پیوسته ی جملات زیربا هم مطابقت ندارد ؟

الف )امام خمینی (ره) درسال 1368 فوت نمودند .     

  ب ) کتاب ها از دستم به زمین افتاد و خیس شد .

50/0

14

نقش گروه های مشخّص شده را در جملات زیر تعیین کنید.  

الف ) حسین مرا از سگ ترسانده است .                

     ب ) گل شکفت .     

 ج ) مردم روستا به او  دکتر می گویند .           

  د ) باران هوا را سرد گردانید .

ه )   مردم او را عاقل می پنداشتند.      

و )  من مطلب مهمّی را از شما یادگرفته ام.

75/2

15

در عبارت زیر چهار ویژگی ( شخص ، زمان، گذر و وجه ) فعل های تعیین شده را بنویسید.

   من دیروز کتابم را دستم گرفته بودم تا شاید کمی آن را بخوانم.

  2 

16

با فعل های داده شده ابتدا جمله بسازید و سپس آن جمله ها را مجهول کنید.

 پرسیدم :                       می بینند :              

  دوانده است :                خواهید چسباند:

2

17

ساختمان فعل های  مشخّص شده در جمله های زیر چگونه است؟(ساده – مرکّب- پیشوندی)     

الف) من این مطلب را از شما یادگرفته ام.    

 ب) من این مطلب را از شما فراگرفته ام.       

  ج) من این مطلب را گرفته ام.

75/0

18

با توجه به متن زیر به سوالات داده شده پاسخ دهید.

   « ابوجهل در نامه ای خشونت آمیز پیامبر اکرم (ص) را تهدید کرد ، که منتظر حمله ی قریش باشد . پیامبر اکرم (ص) نیز برای حفظ اسلام وخنثی کردن نقشه های قریش ، اقدام کردند.»                           

1 - نمودار درختی جمله ی اول را رسم کنید.

 2 در کجا نهاد جدا وپیوسته مطابقت ندارد؟ دلیل آن چیست؟

3 پنج ویژگی فعل را در فعل جمله ی سوم نشان دهید.

4-جمله ی اول را مجهول کنید.

5-ساختمان فعل دوم و سوم را مشخص کنید.

75/0

5/0

25/1

5/0

5/0

19

در جمله ی زیر نوع گذر ( ناگذر یا گذرا به ... ) و وجه فعل را مشخص کنید .   

   شاید باران باریده باشد .

5/0

20

در کدام جمله ی زیر نهاد جدا و پیوسته مطابقت ندارد ؟ چرا ؟

 الف ) پیامبر اکرم ( ص ) دشمنان را بخشیدند .          

  ب  ) دوستان ما نشان دهنده ی شخصیت ما هستند .

75/0

21

ساختمان فعل (‌ساده ، پیشوندی و مرکب ) جمله های زیر را مشخص نمایید .                 من هر روز که از مدرسه به خانه برمی گردم ، احوال پدر و مادرم را می پرسم .

1

22

با « دوست داشتن » فعل و جمله ای بسازید که آن فعل مرکب باشد .

5/0

23

زمان و شخص فعل های زیر را تعیین نمایید .   

 خواهی شنید.           آمده بودند .           می رویم .

1.5

24

اگر با فعل های ‹‹ شنید ، می دود و شده بود ›› جمله بسازیم، نوع گذر هر یک چگونه خواهد بود ؟

0.75

25

جملات زیر را مجهول کنید .  

 الف) اکبر ماشین های زیادی خرید .            

  ب ) من درسهایم را یاد گرفته ام .

ج) تو آنها را می بینی .                            

د )مدیر مدرسه ما را به اردو خواهد برد .

1

26

جملات مجهول زیر را با نهادهای داده شده به معلوم تبدیل کنید.

الف ) نامه نوشته می شد . ( حسن )               

 ب )  خانه خریده بشود . ( محمد )

ج ) لباس هایم شسته شده است . ( مادر )       

 د ) شاید گندم کاشته شده باشد . ( پدر )

1

27

نوع ساختمان فعل های جملات زیر را بنویسید .

( ساده  - پیشوندی – مرکب )

 الف ) من هر روز قرآن می خوانم .            

ب)من هر روز  موسیقی گوش می دهم .

ج ) او این مطلب را به خوبی فراگرفت .         

د) من در تهران یک دوست دارم .

1

28

زمان و شخص فعل های زیر را تعیین نمایید .    

خواهی شنید.           آمده بودند .           می رویم .

1.5

29

ازسمت راست گزینه های مربوط به سمت چپ را مشخص کنید.

( در سمت چپ یک مورد اضافه است .)

 الف ) خورده بودند .                1 – ماضی استمراری

 ب) کاشته باشید .     2 – مضارع اخباری     4 – ماضی بعید

 ج )   می آیم .                        3 – ماضی التزامی

5/1

30

در جمله های  زیر ساختمان فعل ها ( ساده ، پیشوندی و مرکب ) را مشخص کنید .

 الف )  هوا بارانی گردید .  

ب ) دوستم از مدرسه برگشته است . 

 ج ) من اعضای خانواده ام را دوست دارم .       

50/1

31

در جمله های زیر ویژگی های(شمار- شناس،ناشناس و اسم جنس – عام و خاص – ساخت ) اسم های مشخّص شده را به طور کامل بنویسید .   

من در کتابخانه ای عضو هستم .          

علی از همان دوچرخه سواران است .

1

1

32

نوع وابسته های هسته را در گروه اسمی « دومین گل باغ » بنویسید .

0.5

33

ساختمان صفت های زیر چگونه است ؟ ( ساده ، مشتق و …) بلند        ناجوانمرد         ناسپاس          خوش اخلاق

1

34

ضمیر و مرجع ضمیر را در جمله ی زیر نشان دهید .    

  « علی هر روز کارهای خود را به خانواده اطّلاع می دهد .»

0.5

35

اسم یا شبه جمله بودن واژه ی « سلام » را در جمله های زیر معلوم کنید .*   او هر روز به من سلام می کند .        * سلام ! چطوری؟

0.5

36

متمّم جمله ی زیر اختیاری است یا اجباری ؟ چرا ؟  «محسن هنوز هم به پولش می نازد .»

0.5

37

با فعل ( رنجیده است ) جمله ای بسازید و نوع گذر و وجه آن را مشخص کنید .

5/0

38

جمله ی زیر را با آوردن نهاد « من » ، معلوم کنید .        

    * نامه دارد نوشته می شود .

5/0

39

فعل های زیر را منفی کنید .      می بینیم       خوانده اید 

5/0

40

ویژگی های واژه ی « پدر » را در ترکیب ( پدر من ) بنویسید.

1

41

نوع حروف ربط را در جمله های زیر تعیین کنید .

*   هوا سرد است و برف می بارد .       

  هوا سرد است چون برف می بارد .

*  او می دانست که ما امتحان داریم .      

  محمّد آمده بود ولی من او را ندیدم.

1

42

سوالات جور کردنی :  برای هر گزینه ی سمت راست یک مورد از سمت چپ مشخص کنید .

1)کلمات ساده    (   )   الف)دانشگاهی ب)پیش دانشگاهی

2)کلمات  مشتق - مرکب  (    )    ج)وجدان   د)کتابخانه

43

در جمله ی « پیامبر اکرم (ص) دشمنان را بخشیدند . » دلیل عدم تطابق نهاد جدا و پیوسته چیست ؟ 

 الف) احترام      ب ) اسم مبهم       

ج) نهاد غیر جاندار         د) شخص و شمار

0.25

44

فرمول جمله ی« مردم روستا به او دکتر می گویند.»کدام است؟

الف) مفعول +متمّم                ب) مفعول + مسند        

ج) متمّم+ مسند                   د) متمّم+ مفعول

0.25

45

مجهول فعل« می خوردند »کدام است ؟

الف) خورده شدند    ب) خورده می شدند  

ج) خورده شوند     د) خورده شده بودند

0.25

46

کدام فعل زیر ساده است ؟ 

 الف) باز آمدی              ب) یاد گرفتم       

ج) چشم پوشید      د) رفته است

0.25

47

کدام گروه کلمات زیر ویژگی های (( معرفه ، خاص و ساده )) را دارد؟

الف) زمین و ماهی                ب) خورشید و تهران     

ج) جنگل و مدرسه              د) سیمین شهر و محمّد

0.25

48

کدام گروه کلمات زیر به ترتیب ((مشتق ، مرکّب و مشتق – مرکّب )) است؟

الف) گوسفند ، کتابخانه ، دوچرخه       

ب) افراسیاب، سفیدرود ، دومیدانی

ج) پرسش ،گل ، گل گیر                    

  د) موشک ، خط کش ، چهار گوشه

0.25

49

کدام گروه اسمی زیر دو وابسته ی پیشین و دو وابسته ی پسین دارد ؟

الف)این چهار دوست صمیمی من    ب) آن چند اثر تاریخی

  ج) همان چند روز گرم             د)بهترین فیلم سینمایی کشور

0.25

50

کدام یک از ترکیبات زیر « مشتق – مرکّب » است ؟

الف) بی ادب      ب) نا جوانمرد       ج) خانگی      د) خودخواه

0.25

51

کدام ترکیب زیر اضافه ی تعلّقی است؟

الف) روز خوب    ب) قانون خوب     ج) قانون کار    د) دست ارادت

0.25

52

کدام واژه ی زیر می تواند شبه جمله باشد ؟

الف)عوعو    ب ) میو میو    ج) سلام کردن      د) به به

0.25

53

صداهای طبیعی و بی معنای پیرامون ما را ………………… می نامند .

0.25

54

در هر جمله ی زیر یک ضمیر بیابید و مرجع هر یک را مشخّص نمایید .

الف) گالیله قدم به قدم سرنوشت خویش را می سازد .

 ب ) رستم از خواب برمی خیزد و اسبش را نمی یابد .     

 پ ) تقی تکالیف خود را انجام داده است .

50/1

55

برای هر گزینه ی سمت راست تنها یک جواب درست در سمت چپ پیدا کنید.(توجّه:در سمت چپ چند گزینه اضافه است.) 

                                                    1- رفته باشم

    *  )  ماضی ساده                        2- خواهم رفت

   ** )  ماضی بعید                          3- رفته ایم

 *** )  مضارع التزامی                     4- رفته بودیم

****)  آینده                       5- رفتند               6- برویم

1

56

در عبارت زیر نوع قید های مشخّص شده را معلوم کنید .

 پدر هر روز صبح بیدار می شود و بامهربانی ما را نیز بیدار می کند تا نماز خود را بخوانیم .او هرگز خواب نمی ماند ونماز صبح ما اصلاً قضا نمی شود .

   1

57

سوال های چهار گزینه ای    تذکر :1)فقط یک مورد را با علامت * مشخص کنید .  2)خط خوردگی نباشد.

1) دلیل مطابقت نداشتن نهاد جدا وپیوسته ی جمله ی (استاد آمدند. ) چیست؟     

الف) نهاد غیر جان دار       ب) اسم مبهم     ج) احترام      

2) کدا م گزینه با توجه به فعل جمله ی (من .... احمد رفتم.) درست است ؟ 

 الف) با         ب) و          ج) اما        د) یا

3) جمله ی (باران هوا را سرد گردانید .) کدام چند جزیی زیر است ؟

  الف ) مفعول +متمم    ب)مفعول +مسند      

ج) متمم + مسند      د) مفعول + مفعول

4) کدام جمله سه جزیی با مسند است؟      

       الف )هوا سرد گشت .         ب) علی غذا می خورد .       

ج)حسین به پدرش می نازد .        د) او در باغ گشت.

5) کدام فعل در زمان ماضی التزامی است ؟

الف) بر می افراشت.    ب) رفته بود.     

ج) خورده است .      د)دریافته باشد .

6) فعل های کدام گزینه به ترتیب در زمان های ماضی نقلی ،مضارع اخباری وماضی استمراری است ؟

      الف)خورد ،می خورم ، خوردی .                    

  ب) خورده بود ،بخورم ، می خورم .

       ج) خورده است ، بخور ، بخورید .          

   د) خورده است ، می خورند ، می خوردند.

7) مجهول فعل (کاشت) کدام گزینه است ؟

 الف) کاشته می شود.    ب)کاشته شدم .   

ج)کاشته شد.    د)کاشته شود.

8)فعل های کدام گزینه به ترتیب ساده پیشوندی و مرکب است؟       

         الف)خورد ، بر آمد ، چشم پوشید .            

  ب)می آمدند ، بیایند ، رفته بودند.   

 ج) خواهد آمد ، بر خواهد گشت ، دارد می رود .      

د) در آورد ، برگشت ، غلتیده است .

9) کدام کلمه جمع مکسر است ؟

  الف) اشتباهات                  ب)اقوام           

ج) دانشجویان           د)فرشتگان

10)  کدام جمله اسم نکره دارد ؟

الف)حسین کتاب را برد.     ب)کتابی را خواندم .    

   ج)آن کتاب است. د)امروز شنبه است .

11) کدام کلمه اسم خاص است؟

 الف )سوسن (نام یک نوع گل )     ب)ستاره        

ج) آتش            د)سیاره ی زمین

12) کدام کلمه از لحاظ ساخت ساده است ؟

  الف ) فرهنگستان        ب) شمشاد        

ج) مهمانی       د) خط کش

13) کدام کلمه مشتق نیست ؟  

   الف ) آموزش             ب) عروسک       

  ج) دو چرخ                  د) روزه

14) کدام کلمه مشتق ومرکب نیست ؟   

   الف) سیاهی ها       ب) سه گوشه      

    ج)تکاپو          د) سرباز گیری

15 ) کدام گزینه درباره ی گروه اسمی ( همین چند گل زیبای محمدی )درست نیست ؟

      الف ) گل =هسته              

    ب) دو وابسته ی پیشین ودووابسته ی پسین دارد .   

      ج) (چند ) صفت پرسشی است.      

د) زیبا صفت بیانی است.

16) کدام گزینه در فرمول (صفت شمارشی +هسته +صفت بیانی + مضاف الیه + مضاف الیه )درست نیست ؟

الف) دو کتاب تمیز دوست من               

    ب ) اولین روز شیرین هفته ی من   

ج) پنجمین روز نمایشگاه کتاب ایران      

    د ) چهار گنجشک زیبای برادر علی

17) ترکیب اسم + اسم چه نام دارد؟

  الف ) مضاف ومضاف الیه               ب) موصوف وصفت  

  ج) هسته وصفت بیانی                د)صفت ومضاف الیه

18) کدام گزینه  اضافه ی  تعلقی است ؟

   الف)داس مرگ     ب) قانون پرواز      

  ج) ساعت خوب      د) دوست پر طمع

19) کدام گزینه اضافه یغیر تعلقی است ؟

 الف ) کتاب جالب        ب) راه شیراز    

ج) مغز مداد     د) روز دوشنبه

20) کدام گزینه به ترتیب اضافه ی تعلقی وغیرتعلقی دارد؟

الف)نقشه ی ایران ، کشور ایران     ب)کوزه ی سفال ،گل لاله

ج) دوست خوب ، دوست حسین      د) پدر علی ، مسافر قطار

21) در نوشته ی زیر چند ضمیر وجود دارد؟( نام آن به قدری بر سر زبان ها بود که مردم سید اشرف مدیر آن را به نام نسیم شمال می شناختند واورا آقای نسیم شمال صدا می کردند .)      

    الف )2          ب) 3       ج) 4          د) 5

22) در کدام گزینه ضمیر به صورت مودبانه به کار رفته است ؟

       الف) استاد کتابشان را به من هدیه کردند.    

 ب)دوستم را به مهمانی دعوت کردم.

      ج) تو کجا درس می خوانی ؟                   

د) شما دانش آموزان باید کوشش کنید.

توجه : از سوال 23  تا سوال 27 با توجه به جمله ی داده شده  نوع قید ها را مشخص کنید.

23) (علی امروز رفت.)    

  الف )متمم قیدی   ب) اسم مشترک با قید    

ج) قید مختص       د)صفت مشترک با قید

24) (احمد به سرعت دور شد.) 

   الف) اسم مشترک با قید  ب) متمم قیدی  

ج) پیشوند +اسم   د) حرف اضافه + اسم

25) (او اصلا درس نمی خواند.)  

الف)حرف اضافه +اسم  ب)صفت مشترک با قید

ج) قید مختص  د) کلمات تنوین دار عربی

26)( پدرم از مسافرت آمد.)    

  الف) متمم قیدی    ب) پیشوند +اسم    

  ج) اسم مشترک با قید  د) صفت مشترک با قید

27) ( محمد خوب حرف می زند .)

   الف ) صفت مشترک با قید  ب) متمم قیدی  

ج) اسم مشترک با قید  د) قید مختص

28)کدام گزینه متمم اجباری می خواهد؟

 الف ) احسان آمد .  ب) محسن رفت. 

ج)حسن می جنگد.      د)حسین می خواند.

29)کدام گزینه جای خالی را درست پر می کند ؟(به مدرسه آمدم ....... درس  بخوانم.)

  الف) هنگامی که        ب)اما       ج) و         د) تا

30)کدام گزینه پیوند وابسته ساز نیست؟    

   الف ) اگر     ب)    زیرا        ج) ولی       د) به طوری که

31)جمله ی (مارفتیم )در جمله ی مرکب ( ما رفتیم که اورا ببینیم.) چه نوع جمله ای است؟

   الف) جمله ی هسته    ب)جمله ی هم پایه   

ج) جمله ی وابسته      د) جمله ی مستقل مرکب

32) کدام گزینه پیوند هم پایه ساز است؟     

   الف ) چون      ب) یا        ج) برای این که     د) هنگامی که

58

نهاد جدا را نمی توان حذف کرد.  ص          غ

25/0

59

فعلی که جمله ی « من با او …..»لازم دارد ،

 به صورت مفرد است.         ص             غ

25/0

60

جمله ای که فعل  آن « می نازد »  است، 4جزیی است.           ص               غ

25/0

61

کلمه ی « عاقل » در جمله ی « من او را عاقل پنداشتم.» مسند است.  ص        غ

25/0

62

زمان افعال زیر را مشخص فرمایید.          

خورده است.           می خورم.             خورده بودید

75/0

63

ساختمان فعل های زیر را معلوم کنید.             

 خواهد رفت .                             می آورد.

5/0

64

 افعال زیر را مجهول نمایید. 

دیدم .           می گفت.                  خواهد نوشت.

75/0

65

برای نمودارمقابل یک جمله بسازید .   

                                  جمله

                نهاد                               گزاره

                                 مفعول             متمّم           فعل

            ………          ………           …………     ……… 

1

66

ضمیر های شخصی اول شخص و دوم شخص مفرد و جمع را بنویسید.

1

67

برای انواع قید های زیر یک مثال بزنید.       

  کلمات تنوین دار                            اسم مشترک با قید

5/0

68

با حروف ربط زیر جمله ی مرکب بسازید و پایه وپیرو آن را مشخص کنید. 

     هنگامی که :                  چون:

1

69

ساختمان صفات زیر چگونه است؟( ساده، مشتق و…)           

   سیاه پوست                      ناپاک

5/0

70

واژه ی « خوب » را به عنوان قید در یک جمله به کار ببرید .

0.25

71

با حروف ربط « اگر » و « چون » جملات مرکّب بسازید و جمله ی هسته و وابسته را معلوم کنید .

1

72

حرف ربط « ولی » را در یک جمله به کار ببرید و نوع آن را ( وابسته ساز یا هم پایه ساز ) بنویسید .

0.5

73

ساختمان فعل های عبارت زیر را از لحاظ ساده ، مرکّب یا پیشوندی بودن معیّن کنید .

   هر نوشته هرگاه از حد نیازهای روز مره درگذرد ، بر خواننده اثر می گذارد و  دامنه ی احساسات او را  گسترش می دهد .

75/0

74

از میان واژه های زیر یک واژه ی ساده و یک واژه ی مرکّب و یک واژه ی مشتق-مرکّب نشان دهید .

چرخش     - دوچرخه سواری            -  چرخ        - 

دو چرخ        -  چرخه

75/0

75

ترکیب (( دست مرگ )) تعلّقی است یا غیر تعلّقی ؟

25/0

76

ساخت صفت های بیانی زیر چگونه است ؟

 پابرهنه (            )  ناپاک (              )  پاک (            )

75/0

77

واژه ی ((‌سلام )) را به عنوان شبه جمله به کار ببرید .

25/0

78

ضمیر و مرجع آن را  در عبارت (( گالیله قدم به قدم سرنوشت خویش را می سازد .)) نشان دهید .

5/0

79

با دلیل بگویید که متمّم جمله ی زیر متمّم فعل است یا متمّم قیدی ؟

(( مادران به دسته ی گل می مانند .))

5/0

80

یک جمله برای فرمول (( مفعول + متمّم )) و یک جمله برای فرمول (( مفعول + مسند )) بنویسید .

5/0

81

چهار ویژگی فعل را در فعل جمله ی (( ما محسن را از سگ  ترسانده بودیم .)) مشخص نمایید .

1

82

نوع قید ها را در جملات زیر معین کنید .

محسن با عجله آمد .                 من هرگز دروغ نمی گویم .

من اصلاً دروغ نمی گویم .          من شب ها  درس می خوانم .

1

83

در جملات زیر نوع حروف ربط را معلوم نمایید .

به مدرسه می آییم تا راه زندگی را یاد بگیریم .             

  هوا سرد است و باران می بارد .

50/0

84

جاهای خالی را با حروف ربط مناسب پر کنید .

نهاد کلمه یا گروهی از کلمات است ، …… درباره ی آن خبر می دهیم.

به مدرسه رفتم ،………… آن جا تعطیل بود .

25/0

25/0

85

واژه ی (آهسته ) را در یک جمله به عنوان قید به کار ببرید .

25/0

86

تفاوت ضمیر وصفت اشاره را با یک مثال توضیح دهید.

5/0

87

با حرف ربط (وقتی که) یک جمله بسازید که مرکب باشد.

25/0

88

از مصدر (( خوردن)) کدام کلمه ی زیر را نمی توان ساخت؟   

الف) خوران :صفت فاعلی     ب) خورنده : صفت فاعلی      

ج) خورده              د) خوردنی :صفت لیاقت

25/0

89

کدام واژه اسم است؟       

 الف) پرسش    ب) پرسید       ج) پرسنده      د) شنونده

25/0

90

در جمله ی ((پدر هرروز صبح در ساعت هشت از خانه خارج می شود.))چند قید است؟

 الف) 2      ب) 3     ج)4  د) 5

25/0

91

نوع قید در جمله ی ((من گاهی او را می بینم.)) کدام است؟

     الف)متمّم قیدی     ب) اسم مشترک با قید      

ج)قیدمختص              د) صفت مشترک با قید

25/0

92

کدام یک از قید های زیر پیشوند + اسم نیست؟ 

 الف)به خوبی    ب) بی دقت     ج) با عجله        د) به خانه

25/0

93

کدام جمله ی زیر ضمیر پرسشی دارد؟

الف)این کتاب چند است؟    ب) این،چند تومان است؟   

ج)  این کتاب چند تومان است؟       د) این کلاس چند غایب دارد؟

25/0

94

کدام کلمه ی زیر می تواند شبه جمله باشد؟

 الف)جیک جیک    ب)به به   ج) میومیو     د) افسوس خوردن

25/0

95

کدام پیوند زیر جمله ی مرکب نمی سازد؟

    الف) ولی         ب) اگر       ج) زیرا         د)هنگامی که

25/0

96

کدام پیوند زیر جمله ی هسته و وابسته می سازد؟  

   الف)  ولی            ب)   تا            ج)  یا           د)  و

25/0

97

ج) در سوالات 1  تا 5  برای هر گزینه ی سمت راست تنها یک جواب صحیح در سمت چپ وجود دارد . آن ها را مشخص نمایید.  (توجه: در سمت چپ چند گزینه اضافی است.)

98

*  ماضی ساده مجهول (        )  

                        الف) می خورم.        ه) فرستاده شده بودند.

** ماضی بعید مجهول    (       )    

                        ب) بفرستیم.                  و) فرستاد.

** مضارع التزامی معلوم  (       )               ج)کاشته شدند.

**** مضارع التزامی مجهول  (             )     

                                               د) فرستاده شوند.

1

99

+        اسم مفرد،خاص وساده  (       )     

                       الف) پرندگانی                 د) پاسداری ها

++   جمع، عام، مشتق و نکره (          )   

                          ب) خورشید                   ه) خوبان

+++      جمع، عام ، مشتق-مرکب (            )     

                                             ج) مدرسه ای   

75/0

100

*         اضافه ی تعلّقی (           )        

                            الف) دوست پدری            د) روز هفتم

**      اضافه ی غیر تعلّقی (          )  

                            ب)دست حسن                و) دست تمیز

×××   اضافه ی وصفی    (          )               ج) روز جمعه

75/0

101

+        صفت ساده  (               ) 

                       الف) ناسپاس                 ه) سیمین شهری      

+ +     صفت مرکب (           )                ب) بینش

++ +  صفت مشتق    (           )               ج)تمیز  

++++ صفت مشتق – مرکب   (          )         د) پاره پاره

1

1

شکل درست کلمات زیر را بنویسید .       

 فزایل اخلاقی        معذول و برکنار           متواضع و فروطن                   

  لهن تعجّب آمیز         لسان قیب         عنصاف و مروّت                  

وثل و لقا    غالب های ادبی           فنا و ضوال      سحو و خطا           

قضا و پیکار      مطاع معرفت     رسای شهیدان

اذآن و اعتراف            تعمل  و دقت          موذعان اوراق   

موحش و هراس انگیز          سفاحت و نادانی    

حماسه ی مثنوع        مزلت و خاری               عدم تتابق                 

اسیر و قریب                     معاخذ و منابع   ترجیه و برتری         

  رعفت و اطوفت            القای بردگی             

ثواب و مصلحت         حرای شیر

1.50

2

هر یک از جمله های زیر را درست کنید .

الف ) بیایید سوابق گذشته را فراموش کنیم .       

ب )  به وسیله ی تاکسی به خانه آمدم .

ج ) نیروی انتظامی سارقان را دستگیر و به زندان فرستاد .

د ) ابوعلی سینا حکیم نامی ای بود .

ه ) از آشنائیّت با شما خوشحال شدم .

3

چند گروه از گروه کلمات زیر غلط است ، آن ها را اصلاح کنید .

خواستگاه اجتماعی             قـَلـَیان درونی        بهر در کوزه     

 عمارت و فرمانروایی     اشباح و سایه ها         محتاط و مآ ل اندیش                           رذایل اخلاقی

1

4

چرا کاربرد هر یک از جملات زیر نادرست است ؟ آن ها را اصلاح کنید .

الف ) نقاشی های کم نظیری توسط کمال الملک آفریده شده است .   

 ب )  من پارسال گذشته شاگرد زرنگی بودم .

5

شکل درست جمله های زیر را بنویسید .     

 الف ) کتاب گلستان به وسیله ی سعدی نوشته شده است .

    ب ) آخرین مسابقه ی فینال را دیدم .   

 پ ) سارقان توسط نیروی انتظامی دستگیر شدند.

    ت ) پدر دوستم از بیماری قند برخوردار است .

1

6

چرا به کار بردن هر یک از جملات زیر غلط است ؟ آن ها  را اصلاح کنید .

الف ) در مسابقات آسیایی ، مدال های زیادی توسط چینیان کسب شده است .

ب ) گردن بند گردن مادرم گم شده است .        

ج) من به مدرسه و درس خواندم .

11

چرا کاربرد جملات زیر درست نیست؟ آنها را ویرایش کنید.

€*    مطالعات زیادی به دست من انجام گرفته است.       

 *€*   من فیلم دیشب را تماشا و از آن خوشم آمد.

1

چرا به کار بردن کلمه ی « ایرانیّت » در زبان فارسی درست نیست ؟

0.25

2

کژتابی جمله ی « دو برادر و خواهر حافظ کلّ قرآن مجید شدند. » را توضیح دهید .

0.25

3

املای برخی از گروه کلمات زیر غلط است، آن ها را اصلاح کنید.

بنیان گزار                   هرّای شیر              نمازگزار   خدمتگزار      

  انعطاف پذیری            ذلّت و لغزش     قانون گذار                

قیمت گذار               مکث و توقّف      کارگزار         

  دقدقه و اضطراب         منائت طبع   

1.25

4

جمله ی « تقی هیچ وقت بدقولی نمی کند .» را به صورت کوتاه و بی فعل بنویسید .

0.25

* فقط دلیل غلط بودن جملات زیر را بنویسید . ( هر مورد 25/0)

1)      دامن زدن به دوییت ها موجب شکست می شود .    

2) حسین دوست پنج ساله ی من است .  

3) به کمک درس املا وانشاء فارسی مهارت های زبانی را تقویت می کنیم .      

4 ) تقی از صفات اخلاقی بد برخودار است .                  

5)  این بیماری هیچ فرقی از سرخک ندارد .           

16

در گروه کلمات زیر بین دو گروه تفاوت معنایی وجود دارد. آن ها را مشخّص کنید .

آشیان و آشیانه           کران و کرانه     

  ارادت و اراده                  مراقبت و مراقبه

0.5

17

آیا به کار بردن  « خوبیّت » درست است ؟

0.25

5

از کلمات زیر غلط ها را بیابید واصلاح کنید.  

  مزلّت وخواری    -    تمایز واختلاف  -  الزام واحتمال   - 

تألل ودرنگ –       مؤسّس وبنیان گزار –  قالب و محتوا   -  

غانعی وطامعی  -  تفیم وتفاهم

2

6

جملات زیر را ویرایش کنید.       

  معلّم را دیدم وبه آن سلام کردم.      دو کتاب ودفتر خریدم.

 مدرسه ی ما از امکانات ضعیفی برخوردار است.          

من به بدی ها می پرهیزم.    

1

2

جمله ی ( امام حسین هرگز در برابر ظلم تسلیم نمی شود . ) را به صورت کوتاه و بی فعل بنویسید .

25/0

3

کدام جمله ی زیر غلط است ؟  الف) نحوه ی قیمت گذاری باید عادلانه باشد .         ب ) از خدمتگذار مدرسه تشکّر کردم .

25/0

5

انتخاب کلمات مربوط به سمت راست  از سمت چپ

*   پیکار     الف) غذا      ب) غزا       ج) قضا         د)غضا

**    فرمانروایی     الف)اِمارت    ب)اَمارت     ج) عمارت   د)تعمیر

***   دقّت       الف) تا لّم      ب) تعمّل     ج)تعلّم       د)تامّل  

****  گمراهی     الف) ظلال      ب) ذلال        ج) ضلال    د)زلال

25/0

25/0

25/0

25/0

5

 کدام گزینه ی زیر غلط است؟   

  الف) خبرگزار         ب)ارزش گزار           

ج)خراج گزار            د) پیام گزار

25/0

1

جمله ی زیر را ویرایش نمایید .

      مردم ایران به رهبریت امام  برعلیه رژیم شاه قیام و شاه را فراری شد .

1

2

نوشته ها به چند اعتبار تقسیم می شوند ، نام ببرید .

75/0

3

سه ویژگی از ویژگی های زبان محاوره را بنویسید .

75/0

4

عنوان کتب زیر با استفاده از کدام روش ، انتخاب شده است ؟

الف ) چه باید کرد ؟                 ب ) از ماست که بر ماست .  

  پ ) تنفس صبح                  ت ) خفتگان بیدار

 ث )  دوزخ اما سرد                ج ) نون و القلم

1

5

برای تحقیق در باره ی موارد زیر از کدام روش تحقیق استفاده می کنیم ؟

  الف ) تأثیر قند روی شیر

ب ) تأثیر معلم روی انگیزه ی دانش آموزان

 پ ) تأثیر بمب اتم روی مردم ژاپن

ت ) تأثیر سرما یا گرما روی پوشش

  ث ) دانش آموزان  زنگ تفریح را  چگونه سپری می کنند ؟

ح) گزارش یک تصادف.           خ) تاریخ ایران قبل از اسلام.         

د) میزان مطالعه ی دانش آموزان

2

6

عنوان کتاب های سمت راست با استفاده از کدام روش های سمت چپ انتخاب شده است ؟

      ( توجّه : در سمت چپ یک گزینه اضافه است . )  1 ) ضرب المثل

 الف ) چه باید کرد ؟                                         2 ) سئوال

  ب )  تنفّس صبح                                            3 ) بخشی از آیه ی قرآن       

1

7

انواع روش های تحقیق را نام ببرید و بگویید برای دانستن میزان رضایت دانش آموزان از امکانات مدرسه از کدام روش باید استفاده کنیم ؟

25/1

8

چهار فایده از فواید طرح نوشته را بنویسید .

1

9

جای خالی را پر کنید .       در هر کتابخانه سه نوع برگه وجود دارد :

 الف )................... ب ) ....................   ج ) ..................

75/0

10

گزینه های سمت راست را با استفاده از گزینه های سمت چپ کامل کنید .

الف ) مقاله            1- تقسیم نوشته ها به اعتبار گونه ی زبان

ب ) طنز                   2- تقسیم نوشته ها به اعتبار طرز بیان

ج)  ادبی                  3- تقسیم نوشته ها به اعتبار قالب

1

از ویژگی های نوشتار معیار دو مورد  را بنویسید.

  1

12

برای پیدا کردن موارد زیر به کدام برگه دان ها ( عنوان کتاب ، نام مولّف ، موضوع)مراجعه می نماییم؟  

  کتاب عناصر داستان :                       کتابی از بزرگ علوی :

25/0

25/0

13

جمله های زیر را ویرایش کنید.    فرمایشات شما تلفناّ اعلام شد .         

‌جنگ هر روز از شدّت بیشتری برخوردار می گشت .

5/0

14

نوشته ی زیر از نظر زبان وقالب وبیان چه نوع نوشته ای است؟

    « مش اسدا… صفحه ای را از کتابی پاره کرد. با صفحه ی پاره شده پاکت قیفی درست کرد ؛ تویش تنباکو ریخت ؛ گذاشتش توی ترازو ؛ وزنش کرد ؛ درش رابست وداد دست من.»

5/0

5/1

15

برای « وصف ساختمان مدرسه » یک طرح بنویسید.

1

16

عنوان نوشته ی « تنفّس صبح » بر کدام اساس زیر انتخاب شده است ؟

الف ) بخشی از یک شعر      ب ) بخشی از یک آیه       

ج ) سؤال                               د ) متناقض نما

0.50

17

عنوان نوشته ی « چه باید کرد » بر کدام اساس زیر انتخاب شده است ؟

الف ) بخشی از یک شعر       ب ) بخشی از یک آیه       

  ج ) سؤال                          د ) متناقض نما

0.50

18

به کار بردن کلمه ی « توسط » به معنی وساطت درست نیست.      ص            غ

25/0

19

داستان « کباب غاز » به اعتبار طرز بیان جدّی است.                  ص           غ

25/0

20

طرح نوشته در نوشته های بلند ، ذهنی است.                             ص            غ

25/0

21

عنوان کتاب « روشن تر از خاموشی» بر اساس طرح سوال است.   ص           غ

25/0

22

هر برگه سه قسمت دارد:1 عنوان 2-…………………        3- مأخذ .

25/0

23

یکی از شروط بهره گیری از منابع، ……………………………………………    است.

25/0

24

حجم مقاله به موضوع و …………………………………………       بستگی دارد.

25/0

25

قدیمی ترین واژه نامه ی زبان فارسی ………………………………………        است.

25/0

26

« فرهنگ برهنگی وبرهنگی فرهنگی » نمونه ای از مقالات …………………       است.

25/0

27

کدام گزارش زیر جنبه ی رسمی واداری ندارد؟            

  الف) گزارش بازدید علمی        ب)گزارش مامور بانک  ج) گزارش معلم راهنما    

  د) گزارش نماینده ی کارخانه

25/0

28

کدام گزینه ی زیر نمی تواند از قسمت های تشکیل دهنده ی مقاله باشد؟

    الف) عنوان            ب) متن               ج) پاک نویس          د) مقدّمه

25/0

29

کدام واژه نامه ی زیر عمومی نیست؟

 الف)فرهنگ فارسی معین           ب) فرهنگ عمید           ج) لغت نامه ی دهخدا         د) فرهنگ اصطلاحات علمی

25/0

30

کدام واژه نامه ی زیر دو زبانه است؟     

    الف ) فرهنگ موضوعی قرآن مجید                     ب)المنجد      

     ج) فرهنگ جدید عربی به فارسی                 د) فرهنگ تاریخی زبان فارسی

25/0

31

علامت اختصاری (( ق. م. )) یعنی چه ؟

25/0

32

انواع فهرست را فقط نام ببرید .

5/0

33

قدم اول در تحقیق و پژوهش چیست ؟ دو شرط آن را بنویسید .

75/0

34

یک واژه نامه ی عمومی و یک واژه نامه ی تخصّصی نام ببرید .

5/0

35

انواع مقاله ها را از نظر محتوا و شیوه ی نگارش فقط نام ببرید .

5/0

36

دو راه انتخاب عنوان نوشته را با یک مثال برای هر کدام بنویسید.

1

37

کدام مورد زیر از انواع نوشته به اعتبار قالب نیست ؟

الف) داستان          ب) کودکانه           ج) شعر              د) زندگی نامه

0.5

38

کدام مورد زیر از انواع یادداشت برداری نیست ؟

الف) نقل عین متن       ب) خلاصه ای از متن        ج) برداشتی از متن    د) پاک نویسی

0.5

39

واژه نامه های زیر عمومی هستند یا تخصّصی ؟

الف )‌فرهنگ فارسی معین                    ب) فرهنگ اصطلاحات علمی

0.5

40

صحیح یا غلط بودن سوال های زیر را با علامت مناسب مشخص کنید.

9   کلمه ی( توسط)  را می توان به جای کلمه ی( به وسیله)  به کار برد.   ص        غ

10  در زبان معیار کلمات شکسته می شوند . ص               غ

11   عنوان کتاب (آزادی مجسمه ) یک عبارت متناقض نما است .ص                  غ

12  در تحقیق اگر تعداد مصاحبه شوندگان زیاد باشد از پرسش نامه استفاده می کنیم .

ص          غ

41

جاهای خالی را با عبارات درست پر کنید.

1)      آن جه به تحقیق ارزش واعتبار می بخشد، ...............است.

     3) علامت اختصاری (ن.ک.) مخفف کلمات ...........................است .

4) اطلاعاتی از قبیل معنی ،املای درست ،ریشه و... یک کلمه را می توان در .......... یافت .

6) گام اول در نگارش مقاله ....................................... است .

7) مقاله هایی که بر اساس برهان ، منطق وتفکر تهیه می شوند ...............نام دارند.

8) مقاله هایی که در آن ها نویسنده به تفسیر یک موضوع می پردازد ،...........نام دارند.

9) طرح کلی گزارش در حکم ........................................ است.

10)ترتیب قرار گرفتن کلمات در واژه نامه ها بر اساس ...................... است .

42

شیوه های گرد آوری اطّلاعات مربوط به گزارش را بنویسید .

0.75

43

گام اوّل در نگارش مقاله چیست ؟ انواع مقاله را نام ببرید .

0.75

44

دو مورد از ویژگی های یک مقاله ی خوب را بنویسید .

1

45

شرایط بهره گیری از منابع در تحقیق چیست ؟

0.5

46

برای پیدا کردن کتاب های مرجع به کدام قسمت کتابخانه باید برویم ؟

0.25

47

فهرست موضوعی شامل چه مطالبی است و در کجای تحقیق می آید ؟

0.75

ردیف

متن سؤالات

نمره

الف

1

زبان شناسی ( 4 نمره ، 10 سؤال  )

هجای دوّم واژه ی « دفتر » طبق کدام الگوی هجایی زیر است ؟

الف ) صامت + مصوت بلند + صامت                    

ب ) صامت + مصوت کوتاه + صامت

ج )  مصوت بلند + صامت + صامت                      

د ) مصوت کوتاه + صامت + صامت

25/0

2

ساخت واحد زبانی زیر بر اساس کدام قاعده ی ترکیب نادرست است ؟               سعدی ارزشمند گلستان کتاب

25/0

3

در جمله ی زیر معنی واژه ی « سیر » چگونه دریافت می شود ؟

          سیر و پیاز را هنگام پاییز می کارند .  

25/0

4

معنی غیرمستقیم یک واژه چگونه استنباط و دریافت می شود ؟

25/0

5

هرکدام از واژه های زیر مشمول کدام یک از وضعیت های چهارگانه ی معنایی در گذر زمان شده اند؟

   الف  ) سپر              ب ) برگستوان          ج ) خنده

75/0

6

کدام یک از واژه های زیر با روش اشتقاق ساخته نشده است ؟

   الف ) رایانه     ب ) سخندان      ج ) گلدان      د ) موشک

25/0

7

منظور از « حدیث نفس » در نقش های زبان چیست ؟

50/0

8

در هر یک از جملات زیر از کدام نقش زبان استفاده می شود ؟

الف ) راستی ! فردا کلاس دیرتر شروع می شود .

 ب ) بگذار تا بگریم چون ابر در بهاران

                کز سنگ ناله خیزد روز وداع یاران

25/0

25/0

9

کدام یک از بیت های زیر سخن منظوم و کدام یک شعر منظوم است ؟

الف ) به نام خداوند جان آفرین

                              حکیم سخن در زبان آفرین

 ب ) دیشب به سیل اشک ره خواب می زدم 

                              نقشی به یاد توام بر آب می زدم

25/0

25/0

10

ما انسان ها نقش های چهارگانه ی زبان را کی و چگونه یاد می گیریم ؟

50/0

ب

11

املا و بیاموزیم ( 3 نمره ، 7 سؤال )

شکل درست همزه را در واژه ی « اشم/ء/زاز » بنویسید .

25/0

12

شکل درست واژه های نادرست زیر را بنویسید .

    الف ) تعنّی و درنگ                     ب ) مضایغ و تنگناها              ج ) بتالت و بیهودگی

75/0

13

درکدام یک از واژه های زیر فرآیند واجی ادغام و درکدام یک فرآیند واجی ابدال صورت می گیرد ؟

     الف ) شب پره     شپّره          ب ) منبر       ممبر

50/0

14

تلفظ کدام گروه از کلمات زیر درست است ؟

الف ) پرمخاطـَب ، ضـَروری               

   ب ) پرمخاطـِب ، ضـُروری

25/0

15

کدام واژه از واژه های زیر دوتلفظی نیست ؟

 الف ) مهربان    ب ) روزگار       ج ) مهرجو      د ) استوار

25/0

16

در هر جمله ی زیر شکل درست واژه های داخل کمانک را انتخاب نمایید .

   الف ) ( ازدحام / ازدهام ) است و مهربانی .             

ب ) همه با او ( تصفیه / تسویه ) حساب کردند .

 ج )  ( صفیر / سفیر )  ایران در آن کشور از حق مردم ایران دفاع کرد .

75/0

17

نشانه ی « ان » در کدام کلمه ی زیر نشانه ی جمع است ؟

  الف ) روستاییان      ب) کوهان     ج) گیلان    د) سپاهان

25/0

ج

18

نگارش ( 5 نمره ،  11 سؤال )

جمله ی « آیا چگونه می توان برعلیه سوابق گذشته ی یک نفر اقدام کرد . » را ویرایش نمایید .

75/0

19

عام ترین و رایج ترین راه تشریح چیست ؟

25/0

20

کتاب تاریخ بیهقی از چه نظر از سایر کتاب های تاریخی ممتاز شده است ؟

50/0

21

بیت زیر را بازگردانی کنید .

         چون شیر به خود سپه شکن باش 

                                   فرزند خصال خویشتن باش

50/0

22

با کمک آرایه ی تشبیه جمله ی « گل در میان چمن شکفت . » را به شکل ادبی و هنری بنویسید .

50/0

23

سفرنامه ها و زندگی نامه ها با چه شرطی جزو نوشته های ادبی قرار می گیرند ؟

25/0

24

طنزپردازان از روش های مختلفی برای طنزپردازی استفاده می کنند که اساس ساخت همه ی آنها ................................................................... است .

50/0

25

از منابع فرعی ( رابط ) در تحقیق می توان ................................. و ................................ را نام برد .

50/0

26

دایرۀالمعارف عنوان عمومی چه نوع کتاب هایی است ؟

50/0

27

کدام یک از اسناد زیر تجاری و کدام یک غیر تجاری است ؟

      الف ) چک                 ب ) وکالت نامه

50/0

28

تعریف زیر در مورد کدام گزینه درست است ؟

    « به ثبت خلاصه مذاکرات یک گروه ، شورا ، صنف در بخش های اداری و شرکت های خصوصی و نهادهای آموزشی می گویند. »

       الف ) صورت جلسه                ب ) تعهد نامه        

        ج ) استشهاد نامه                  د ) قول نامه

25/0

د

29

دستور (8 نمره  ،  14 سؤال )

در گروه اسمی « این پنج کارمند فعال » هسته کدام است ؟ این گروه اسمی چند تکواژ دارد ؟

50/0

30

جمله ی « کارِ ستاره شناسان مطالعه ی آسمان است . » چند گروه دارد ؟ گروه فعلی آن را نشان دهید .

50/0

31

در جمله ی « رزمندگان اسلام فاتحانه بر لشکریان دشمنان دین در میدان های نبرد حمله می برند  » مفرد آوردن کدام گزینه ی زیر بر فعل تأثیر می گذارد ؟

     الف ) رزمندگان         ب ) لشکریان      

       ج ) دشمنان             د ) میدان ها

50/0

32

گونه ی مؤدبانه ی فعل های جمله ی زیر را بنویسید .

                       « از شما می خواهیم که به خانه ی ما بیایید . »

50/0

33

درکدام جمله ی زیر حذف نهاد « ما » درست است ؟ در صورت حذف آن چه نوع حذفی صورت می گیرد ؟

   الف ) ما دانش آموزان سال سوم در مسابقات علمی شرکت می کنیم .

    ب ) ما دانش آموزان سال سوم هستیم .

50/0

ادامه ی سؤالات در صفحه ی بعد ( سؤالات در  4 صفحه است . )

34

ساختمان کدام فعل زیر پیشوندی و کدام یک ساده است ؟

    الف ) قرض گرفتن               ب) فروخوردن           

      ج) چشم پوشیدن              د ) فهمیدن

50/0

35

فعل های سمت چپ را به زمان های سمت راست ربط بدهید . ( در سمت چپ یک گزینه اضافه است .)

     الف ) دارم می بینم                  1 – ماضی ساده

      ب ) خورده اند                         2 – ماضی نقلی

                                                    3 – مضارع مستمر

50/0

36

کدام جمله ی زیر با نمودار رسم شده مطابقت دارد ؟

    الف ) سعدی تجربیات سفر سی ساله ی خود را در کتاب گلستان نوشته است .

     ب ) مولوی غزلیات شمس را پس از دیدار با شمس سروده است .           

    ج ) تردد خودروها هوای شهر را آلوده کرده است .                             

       د ) دوستانتان را از خودتان نرنجانید .                        

                      نهاد           مفعول    مسند       فعل

                                                                                             ..............        ......       .......       .......

50/0

37

نمودار جمله ی استثنایی « عیدشما مبارک » را رسم کنید .

50/0

38

واژه ی « عمو » را در دو جمله طوری به کار ببرید که یک بار شاخص و بار دیگر هسته باشد .

50/0

39

معطوف و بدل را در جمله ی زیر نشان دهید .

     سعدی و مولوی ، بزرگ ترین غزل سرایان ایران ، در قرن هفتم می زیستند .

50/0

40

نوع وابسته های وابسته را در گروه های زیر مشخص کنید .

  الف ) رنگ سبز یشمی        ب ) دو دستگاه رادیو         

   ج ) کیف آن پسر                 د ) هوای خیلی صاف

1

41

تفاوت ساختمان دو واژه ی « صبحگاه » و « پگاه » را توضیح دهید .

50/0

42

در میان واژگان زیر یک واژه ی مشتق-مرکب بیابید و آن را تا مرحله ی تکواژ تجزیه نمایید .

  الف ) بی ادبانه           ب ) دانش پژوهی   

      ج ) کتابدار              د ) بینش

1

پایان سؤالات                   سربلند و پیروز باشید .

نام و نام خانوادگی :

شماره ی دانش آموزی:

سوالات امتحان درس ادبیات فارسی ( 3 )

رشته ی ادبیات و علوم انسانی

ساعت شروع : 30 : 10

مدت امتحان : 80 دقیقه

دانش آموزان پایه ی سوم متوسطه

تاریخ امتحان : 27/10/90

مُهر آموزشگاه

دبیرستان 17 شهریور سیمین شهر

شهرستان گمیشان

ردیف

سازمان آموزش و پرورش استان گلستان           متن سوالات        کارشناسی سنجش و ارزشیابی تحصیلی

نمره

الف

1

حفظ شعر ( بیت های ناتمام زیر را کامل کنید . ) ( 2 نمره )

مردان خدا پرده ی ................... دریدند

       یعنی همه جا ........................ هیچ ندیدند .

50/0

2

مرغان نظرباز ................... فروغی         از .............................. بر افلاک پریدند .

50/0

3

خرقه ی ........ و جام می گرچه نه درخور هم اند

این همه ........ می زنم از جهت رضای تو

50/0

4

......................................................   

حیف نباشد که دوست ، دوست تر از جان ماست .

50/0

ب

5

معنی لغات مشخص شده را بنویسید . ( 2 نمره )

به پالیز بلبل بنالد همی

25/0

6

در حوالی آن مرغزار شیری بود با وحوش و سباع بسیار .  

25/0

7

کمان را به زه کرد و آن تیر گز

25/0

8

برای گشادن در دکان مُُعد بود .

25/0

9

دیدمش دامنی گل و ریحان و سنبل فراهم آورده .

25/0

10

نمرود مر ندیمان را گفت .

25/0

11

یکی نیز بگرفت خنیاگری را.

25/0

12

ورا هوش در زاولستان بُوَد .

25/0

ج

13

خودآزمایی  ( 3 نمره )

در داستان « دیوار » هر یک از کلمات زیر نماد چیست ؟

الف ) دیوار                            ب ) بنّا

50/0

14

عبارت « مشتی رند را سیم دادند که سنگ زنند . » بیانگر چیست ؟

50/0

15

معنی جمله ی « عید نوروز از اجله و اقدم اعیاد ملی است . » را بنویسید .

50/0

16

کدام بیت زیر به مفهوم آیات شریفه ی « ‘@ä. ô`tB $pköŽn=tæ 5b$sù ÇËÏÈ   4’s+ö7tƒur çmô_ur y7În/u‘ rèŒ È@»n=pgø:$# ÏQ#tø.M}$#ur ÇËÐÈ      » اشاره دارد ؟

الف ) کسی با او نه و او با همه کس              نمانـَد هیچ کس او مانـَد و بس

 ب ) نه در ایوان قربش وهم را بار              نه با چون و چرایش عقل را کار

25/0

17

درون مایه ی داستان « بازرگان و طرّار » چیست ؟

50/0

18

 در شعر « و ساعتی بعد   /   در باران متواتر پولاد   /   بریده بریده   /   افشا شدی . » خطاب شاعر به کیست ؟

25/0

19

مفهوم کلی « هر که آمد عمارتی نو ساخت      رفت و منزل به دیگری پرداخت » را بنویسید .

50/0

د

20

درک مطلب ( 4 نمره )

آیه ی شریفه ی « وَمَن یَتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ » با کدام بیت زیر ارتباط معنایی دارد ؟

 الف ) چه باک آید ز کس آن را که او را   /   نگهدار و نگهبانش تو باشی .

  ب ) خوشان آن دل که دلدارش تو گردی  /   خوشا جانی که جانانش تو باشی .  

25/0

21

به اعتقاد شاعر در بیت « درخت تو گر بار دانش بگیرد   /   به زیر آوری چرخ نیلوفری را » درچه صورتی آدمی از آسمان نیز سرفرازتر خواهد شد ؟

25/0

22

در بیت « یتیمی که ناکرده قرآن درست   /   کتب خانه ی چند ملت بشست » مفهوم مصراع دوم چیست ؟

50/0

23

رستم در بیت زیر اسفندیار را به چه امری دعوت می کند ؟

     بترس از جهاندار یزدان پاک 

              خرد را مکن با دل اندر مغاک

50/0

24

در بیت « از راهروان سفر عشق در این دشت    /   گلگونه سرشکی است اگر راهنوردی است » راهنورد راه عشق کیست ؟

25/0

25

در عبارت « همیشه چشم نهاده بودی تا پادشاهی بزرگ و جبار بر چاکری خشم گرفتی و آن چاکر را لـَت زدی » مفهوم جمله های مشخص شده را بنویسید .

50/0

26

شاعر در بیت « گرچه مورم ولی آن حوصله با خود دارم   /   که ببخشم بُوَد ار مّلک سلیمان از من » کدام ویژگی خود را بیان می کند ؟

25/0

27

بیت « به خموشی ، به تکلم ، به تبسم ، به نگاه   /   می توان برد به هرشیوه دل آسان از من » به کدام ویژگی شاعر اشاره دارد ؟

50/0

28

منظور از « مرکب » در عبارت « حسنک را بر مرکبی که هرگز ننشسته بود، نشاندند.» چیست ؟

50/0

29

عبارت « نشستیم سر تحویل » چه مفهومی دارد و به چه اشاره می کند ؟

50/0

ه

27

دانش های ادبی ( 3 نمره )

این توضیح درباره کدام نوع نثر است ؟   « نثری است که می خواهد به شعر نزدیک شود . »

الف ) مرسل              ب ) مصنوع و متکلف          ج ) بینابین                 د ) فنی

25/0

28

نوشته های زیر معرف کدام کتاب است ؟

از نمونه های والای نثر مسجع است که سخنور نامدار قرن هفتم آن را در هشت باب به رشته ی تحریر درآورد . این کتاب مشتمل بر حکایات آموزنده و اشعار نغر در موضوعات مختلف است .

25/0

29

لحن ایجاد فضا در .............. است و با ............................ ارتباط نزدیک دارد .

50/0

30

مفهوم کنایی عبارت مشخص شده را در مصراع « به مردی مکن باد را در قفس » بنویسید .

25/0

31

« خلاق المعانی ثانی » لقب کیست ؟

25/0

32

کتاب « از کاروان رفته » از کیست ؟

25/0

33

نام دو آرایه ی موجود در بیت زیر را بنویسید .

     غمخوار به جز درد و وفادار به جز درد

    جز درد که دانست که این مرد چه مردی است

50/0

34

تعییر تکیه در کدام کلمه ی بیت زیر باعث تغییر معنا می شود ؟

     قُمری ریخته بالم به پناه که رَوَم

         تا به کی سرکشی ای سرو خرامان از من

25/0

35

دو ویژگی نثر مرسل را بنویسید .

50/0

و

36

معنی ابیات و عبارات زیر را به نثر روان امروزی برگردانید .

از او دور شد دانش و فرّهی

25/0

37

دمنه با او وثیقتی کرد .

25/0

38

نمرود منادی فرمود .

25/0

39

تو با من به بیداد کوشی همی .

25/0

40

من کارِه شدم مجاورت گاو را.

50/0

41

عذار افروز مَه رویان افلاک .

50/0

42

 بعضی از این اقمشه با من به خانه بَرَد .

50/0

43

شبی برنشست از فلک برگذشت

               به تمکین و جاه از مـَلـَک درگذشت

75/0

44

برای نُزهت ناظران و فُسحت حاضران کتاب گلستانی توانم تصنیف کردن .

75/0

45

حسنک پیدا آمد جُبه ای داشت حِبری رنگ ، با سیاه می زد .

1

46

خواب نوشین بامداد رحیل 

                   باز دارد پیاده را ز سبیل

1

نمره به عدد :                   نام دبیر : مسعود سخندان   

نام و نام خانوادگی :

شماره ی دانش آموزی:

سوالات امتحان درس ادبیات فارسی ( 3 )

رشته ی علوم تجربی  

ساعت شروع : 30 : 10

مدت امتحان : 80 دقیقه

دانش آموزان پایه ی سوم متوسطه

تاریخ امتحان : 27/10/90

مُهر آموزشگاه

دبیرستان خدیجه کبرای سیمین شهر

شهرستان گمیشان

ردیف

سازمان آموزش و پرورش استان گلستان           متن سؤالات        کارشناسی سنجش و ارزشیابی تحصیلی

نمره

الف

1

حفظ شعر ( بیت های ناتمام زیر را کامل کنید . ) ( 2 نمره )

چندین که برشمردم از ............. عشقت           ............... نگفتم الا یک از هزاران

50/0

2

...............................................

           که ز بند غم ایام نجاتم دادند .

50/0

3

چه مبارک سحری بود و چه فرخنده شبی           آن شب قدر که این تازه .......... دادند

25/0

4

بگذاشتند ما را در دیده آب .............              گریان چو در قیامت چشم گناهکاران

25/0

5

این همه شهد و شکر کز سخنم می ریزد            اجر ............ است کزآن شاخ نباتم دادند

25/0

6

چندت کنم حکایت ، .......... این قدر کفایت       باقی نمی توان گفت الا به غمگساران

25/0

ب

7

معنی لغات مشخص شده را بنویسید . ( 2 نمره )

بونصر را بگوی که امروز درستم ، که علت و تب تمامی زایل شد .

25/0

8

جلادش رسن به گلو افکنده و خبه کرده .

25/0

9

در ناحیه ی شقیقه اش یک سوراخ دیده می شود .

25/0

10

شما که پرده ها از شاه شهید ساخته اید یکی هم از این شاه زنده بسازید .

25/0

11

عصاره ی تاکی به قدرت او شهد فایق شده .

25/0

12

وزر و وبال این به چه کار آید .

25/0

13

از هر کران بانگ رحیل آید به گوشم .

25/0

14

معلم می گفت : کراهت دارد اسم خدا را با دست چپ نوشتن .

25/0

ج

15

درک مطلب ( 4 نمره )

با توجه به غزلواره ی زیر از شکسپیر به سؤالات داده شده پاسخ دهید .

    « ولادت که روزگاری از گوهر نور بود /  به سوی بلوغ می خزد / و آن گاه که تاج بر سرش نهادند / خسوف های کژخیم شکوهش را به ستیز برمی خیزند . »

الف ) چرا شاعر ولادت را از گوهر نور می داند ؟

 ب ) منظور از « تاج » و « خسوف های کژخیم » چیست ؟

 ج ) « به سوی بلوغ می خزد» یعنی چه ؟

25/0

50/0

25/0

16

با توجه به بیت ((  دریا دلان راه سفر در پیش دارند           پا در رکاب راهوار خویش دارند . ))

الف )  مراد از دریادلان کیست ؟

 ب )  « پا در رکاب راهوار خویش دارند .» ‌چیست ؟

50/0

50/0

17

الف ) منظور از ( لب دیوار دل ) در بیت « شب دو صف از یا کریم  /  بال به بال نسیم  /  از لب دیوار دلت پر کشید . » چیست ؟  

ب ) شاعر چرا این تعبیر را به کار برده است ؟

50/0

50/0

18

منظور از « روزه به دهن » در عبارت زیر چیست ؟

   « علف نایافت و ستوران لاغر و مردم روزه به دهن در راه . »

50/0

19

جمله ی « ما سرمون از پشت هم چشم داره . » کنایه از چیست ؟

50/0

د

20

خودآزمایی ( 3 نمره )

عبارت زیر بیانگر کدام ویژگی دربار رضاخان است ؟

    تدین: خیره ان شا الله ؛ اعلی حضرت ! خواب شهریاران خجسته پیوسته نیکوست .

25/0

21

از عبارت « مشتی رند را سیم دادند که سنگ زنند .» چه پیامی دریافت می کنید ؟

50/0

22

مفهوم کلی بیت « هر که در این بزم مقر ب تر است     /          جام بلا بیشترش می دهند . » با کدام گزینه ی زیر ارتباط معنایی دارد ؟

الف ) دوستت دارم    /   از این رو که مکافاتت می کنم .

 ب ) ماه   /   روشنی اش را   /   در سراسر آسمان    /   می پراکند .

 ج ) خدا   / برای گل هایی که برایمان می فرستد   /  چشم به راه پاسخ است .

 د ) خدا   /   هنوز   /   از انسان    /    نومید نیست .

25/0

23

بیت « خورده ست خدا ز روی تعظیم  /  سوگند به روی همچو ماهت .» به چه موضوعی اشاره دارد ؟

50/0

24

« بپیچم و بپیچاند » در بیت زیر چه مفهومی دارد ؟

             که چندین بپیچم که اسفندیار  

                      مگر سر بپیچاند از کارزار.

50/0

25

در داستان « گاو » چرا صاحب گاو فرار گاو را باور نمی کند ؟ ( یک مورد )

25/0

26

زیبایی شروع داستان « گلدسته ها و فلک » در چیست ؟

25/0

27

هدف بیهقی از آوردن حکایت های مناسب در خلال حوادث چیست ؟ 

25/0

28

مفهوم « شمار آن به قیامت مرا باید داد » را بنویسید .

25/0

ه

29

دانش های ادبی ( 3 نمره )

داستان « گلدسته ها و فلک » برگرفته از کدام کتاب جلال آل احمد است ؟

25/0

30

« دعوت به نیکی » در داستان « سه پرسش » تولستوی بیانگر کدام یک از عناصر داستان است ؟

25/0

31

با توجه به شعر تاگور « فانوس » نماد چیست ؟

       آنان که فانوسشان را   /    بر پشت می برند    /   سایه هاشان پیش پایشان می افتد .

25/0

32

با توجه به متن زیر از درس « خون خورشید » زاویه ی دید یا راوی داستان را بنویسید .

   دستی به موهای پرپشت و سفید صورتش کشید ؛ اندکی دیدگان خود را مالید و ابروانش را کنار زد و در چشمان یکایک دقیق شد .

25/0

33

نویسنده ی فیلم نامه ی « گاو » کیست ؟

25/0

34

مشهورترین اثر « علی محمد افغانی » را نام ببرید .

25/0

35

کدام اثر زیر دارای نثر مسجّع و فنّی است ؟

   الف ) کلیله و دمنه   ب ) تاریخ جهانگشای جوینی

25/0

36

موضوع اصلی « تاریخ بیهقی »  و نام دیگر آن چیست ؟

50/0

37

از عناصر داستان دو مورد « لحن » و « زاویه ی دید » را در عبارت زیر  بنویسید .

     مشدی حسن وقتی آمد توی خانه ، خورجینش را ذاشت دم پنجره و کفش هایش را کـَند  و انداخت کنار و به زنش گفت : به گاو آب دادی ؟

50/0

38

یک مورد از مواردی را که در نقد فنی به آن می پردازند ، بنویسید .

25/0

و

39

معنی بیت ها و عبارت های زیر را به نثر روان امروزی برگردانید .

نخستین به نیزه برآویختند .

25/0

40

دیشب روی تپه ی برهانی عمل کردیم .

25/0

41

جامه ی ژنده پوشید .

25/0

42

باز رفتیم توی نخ گلدسته ها .

25/0

43

برخاست نه تمام و بر خویشتن می ژکید .

50/0

44

از گزند داس دروگر وقت هیچ روینده را زنهار نیست .

50/0

45

وقت است با بار سفر بر باره بندیم .

50/0

46

اطفال شاخ را به قدوم موسم ربیع کلاه شکوفه بر سر نهاده .

75/0

47

تا خویشتن را ضیعتکی حلال خرند و فراخ تر بتوانند زیست .

75/0

48

امیر نیک کوفته شد و هیچ نمانده بود از غرقه شدن .

1

49

منت خدای را عزّ و جلّ که طاعتش موجب قربت است و به شکر اندرش مزید نعمت .

1

نمره به عدد :                    نام دبیر : مسعود سخندان     

نام و نام خانوادگی :

شماره ی دانش آموزی:

سوالات امتحان درس ادبیات فارسی ( 1 )

رشته ی عمومی

ساعت شروع : 8 صبح

مدت امتحان : 75 دقیقه

دانش آموزان پایه ی  اول متوسطه

تاریخ امتحان : 27/10/90

مُهر آموزشگاه

دبیرستان سعدی آرخ بزرگ

شهرستان گمیشان

ردیف

سازمان آموزش و پرورش استان گلستان           متن سوالات      کارشناسی سنجش و ارزشیابی تحصیلی

نمره

1

الف) بیت های ناتمام زیر را کامل نمایید. (2نمره)

تیر روانه می‌رود . .............  ما چه نشسته‌ایم پس ؟ ..............

5/0

2

خلوتیان آسمان تا چه شراب می‌خورند       /   ........................         

5/0

3

..................         گمراه عالمم کرد   /    گفتا اگر بدانی ..........

5/0

4

...............................    گفتا خموش حافظ کاین غصه هم سرآید .

5/0

ب

1

معنی لغات مشخّص شده‌ی زیر را در جلوی هر یک بنویسید. ( 2 نمره )

سپاس و آفرین ایزد جهان‌آفرین راست .                      

25/0

2

 زمانه بیامد نبودش توان .

25/0

3

چوپان دختر خود را به مُفلسی چون خیر نخواهد داد .

25/0

4

دل شیطان را از رُعب و وحشت می‌لرزانند .

25/0

5

جـَست از صدر دکان سویی گریخت .

25/0

6

قطران را با تمکین تمام آوردم .

25/0

7

آفتاب نعمتم شد زیر میغ .

25/0

8

ازدحام است و مهربانی .

25/0

پ

1

معنی بیت‌ها و عبارت‌های زیر را به نثر روان امروزی بنویسید . ( 6 نمره )

تو مرا برادری .

25/0

2

دل من همی بر تو مهر آورد .

25/0

3

خدایی اوراست درخورنده .

25/0

4

صد هزاران این چنین اشباه بین .

25/0

5

بی‌نوایی و تنگ‌چشمی را از دلم ریشه کن ساز .

5/0

6

سی غلام را فرمود تا سلیح پوشند .

5/0

7

قطره‌ی علم است اندر جان من      وارهانش از هوا وز خاک تن .

5/0

8

می‌نمود آن مرغ را هر گون شگفت     تا که باشد که‌اندر آید او به گفت .

75/0

9

شربتی آب از آن زلال چو نوش       یا  به همّت ببخش یا بفروش .

75/0

10

چو خندان شد و چهره شاداب کرد     ورا نام تهمینه سهراب کرد .

1

11

خم آورد پشت دلیر جوان                  زمانه بیامد نبودش توان  .

1

ت

1

خودآزمایی ( 3 نمره )

چرا مردم به قیاس طوطی خندیدند؟

5/0

2

مقصود از « روشنی در دل من می‌بارد » چیست ؟

5/0

3

در کشته شدن سهراب چه کسانی را مقصر می دانید ؟ ( دو مورد)

5/0

4

معادل امروزی « قفا زدن » چیست ؟

25/0

5

در قطعه‌ی «فردوسی » زایر نامدار کیست؟

25/0

6

پیام اصلی درس « خیر و شر » چیست ؟

5/0

7

در شعر « پاسخ » مادر رزمنده چگونه او را بدرقه می‌کند ؟

5/0

ث

1

ه ) درک مطلب ( 4 نمره )  

با توجه به بیت زیر ، چرا بقّال طوطی را زد ؟

  دید پر روغن دکان و جامه چرب    بر سرش زد گشت طوطی کل ز ضرب

5/0

2

عبارت « در این کار تعبیه ای هست . » یعنی چه ؟

5/0

3

عبارت« درود بر پیمبر بازپسین ، پیشرو پیامبران پیشین . »  در مورد چه کسی است ؟

5/0

4

در بیت زیر افراسیاب چه دستوری به فرماندهان لشکر خود می دهد ؟

     پدر را نباید که داند پسر            که بندد دل وجان به مهر پدر

5/0

5

 منظور از مصراع دوّم بیت « همی‌خواست پیروزی و دستگاه / نبود آگه از بخشش هور و ماه »  چیست ؟

5/0

6

      با توجه به ابیات  :

     بدو داد و گفتش که این را بدار             اگر دختر آرد تو را روزگار

     بگیر و به گیسوی او بر بدوز               به نیک اختر و فال گیتی‌فروز

     ور ایدون که آید ز اختر پسر                ببندش به بازو نشان پدر 

الف ) رستم چه چیزی به تهمینه داد ؟

ب ) مقصود از مصراع دوّم  بیت دوّم چیست ؟

ج )  اگر پسر به دنیا بیاید ، تهمینه چه کار باید بکند ؟

25/0

50/0

25/0

7

هر یک از توصیف‌های زیر در مورد چه قطره‌هایی است ؟

     الف) من ژاله و پیشرو بامدادم . مرا مشّاطه‌ی صبح و زینت‌بخش ریاحین و ازهار می‌نامند .

     ب ) من از ابر فرودآمده‌ام . من دختر دریا و نماینده‌ی اقیانوس موّاجم .

25/0

25/0

ج

1

دانش‌های ادبی (‌3 نمره )

نام نویسندگان کتاب‌های زیر را بنویسید .        

 الف ) ریشه در ابر                                 ب ) سمک عیّار

50/0

2

آثار ادبی جهان به چهار دسته‌ی حماسی ، .............. ، نمایشی و .............. تقسیم می‌شوند .

50/0

3

در بیت زیرکلمات قافیه را  مشخّص کنید.

     کنون گر تو در آب ماهی شوی     و یا چون شب اندر سیاهی شوی 

5/0

4

ادبیّات نمایشی چیست ؟

5/0

5

در بیت زیر کدام کلمات مراعات نظیر دارند ؟

     ارغوان جام عقیقی به سمن خواهد داد 

                  چشم نرگس به شقایق نگران خواهد شد  

50/0

6

ویژگی اصلی حماسه چیست ؟

50/0